Tariefregulering

Tarieven gebruik openbare gasnetten| Regulering netbeheerkosten

Tariefregulering
Degene die gebruik wil maken van de transportcapaciteit van een bepaald net kan niet zelf bepalen door welk bedrijf hij het transport wil laten uitvoeren. De netgebruiker is gebonden aan de netbeheerder die als monopolist het net beheert waarvan hij gebruik wil maken. In Nederland heeft de wetgever (EZ) de toezichthouder ACM belast met de taak om een methode van regulering vast te stellen waarmee de netbeheerder een prikkel krijgt om net zo doelmatig te handelen als bedrijven op een open markt met concurrentie.

Een en ander is vastgelegd in de Europese regulering, de Gaswet en de uitwerking daarvan, de  MR Tariefstructuren en voorwaarden gas (MR Gas). De methodiek op grond waarvan de uiteindelijke tarieven worden bepaald, legt toezichthouder ACM elke 3 – 5 jaar vast in zogenaamde methodebesluiten.

Rol VEMW
Als representatieve organisatie oefent VEMW druk uit op de beleidsmaker, de toezichthouder en de netbeheerders om te komen tot transparante, doelmatige en zuivere netbeheerkosten. Transparant, zodat u weet waarvoor u betaalt: tarief per dienst die de netbeheerder aanbiedt. Doelmatig, zodat u niet meer betaalt dan de efficiënte kosten die een netbeheerder zou maken wanneer hij in concurrentie zou opereren. Zuiver, zodat u betaalt voor de wettelijke netbeheertaken en diensten en niet afgeleide en oneigenlijke diensten die de netbeheerder ‘in de markt zet’. Dat dit ook een materiële betekenis heeft moge blijken uit het volgende voorbeeld: de gereguleerde omzet van GTS is in 2006 voor een periode van 3 jaar gekort met 700 mln euro, in 2013+2014 met 400 mln euro en de periode 2017-2021 met 750 mln euro. Cumulatief 1850 mln euro in een periode van 15 jaar. Gemiddeld 125 mln euro per jaar op een omzet van 1200 mln/jaar.

Doel tariefregulering
Het doel van de tariefregulering staat beschreven in de Gaswet en kent onder andere de volgende elementen:

  • het bevorderen van de doelmatigheid van gastransport;
  • het voorkomen dat netbeheerders een hoger rendement dan gebruikelijk behalen;
  • het stimuleren van netbeheerders om hun kwaliteit te optimaliseren.

Maatstafregulering
In Nederland heeft tariefregulering de vorm van maatstafregulering. De toezichthouder stelt maximum tarieven vast door gebruik te maken van een maatstaf. Een netbeheerder die doelmatiger werkt dan de maatstaf ontvangt meer inkomsten dan de kosten die hij maakt.

  • voor regionale netbeheerders is deze maatstaf gebaseerd op het gemiddelde van alle efficiënte kosten van alle regionale netbeheerders in Nederland;
  • voor landelijk gasnetbeheerder GTS is deze maatstaf (benchmark) gebaseerd op buitenlandse netbeheerders omdat er in Nederland maar één landelijk netbeheerder gas is.

Omzetregulering
De ACM heeft in 2015 aangegeven de efficiënte kosten van GTS niet langer te reguleren op grond van ‘tariefregulering’ (met een volumerisico voor GTS) maar vanaf de volgende reguleringsperiode (vanaf 2017) voor het eerst door een combinatie van ‘omzetregulering’ (geen volumerisico voor GTS) met een kostenbenchmark. Motivatie: omzetregulering wordt in veel EU-lidstaten toegepast en inmiddels zijn ruim 20 datasets beschikbaar om transmissie netbeheerders zoals GTS onderling te vergelijken, te ‘benchmarken’. Dat benchmarken gebeurt door de prestaties (‘output’) van GTS per dienst te relateren aan de totale gemaakte kosten en deze resultaten van GTS te vergelijken met hun collega gas transmissie netbeheerders (TSO’s) in onder meer Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, België en Italië.

Methodebesluiten
De exacte methodiek voor tariefregulering legt toezichthouder ACM elke 3 – 5 jaar vast in zogenaamde methodebesluiten. Deze bepalen de jaarlijks toegestane, gereguleerde omzet van een netbeheerder. De methode bepaalt dat de netbeheerder alleen de doelmatige kosten, vermeerderd met een redelijk rendement op de investeringen, een inflatiecorrectie (cpi) en voorzien van een doelmatigheidskorting (x-factor) vergoed krijgt.

Tariefbesluit
Op basis van de methodebesluiten stelt de ACM jaarlijks een tariefbesluit per netbeheerder vast. Door toepassing van de x-factor en het rekenvolume kunnen de Totale Inkomsten (TI) worden berekend. De netbeheerders moeten deze totale inkomsten gebruiken bij het indienen van hun jaarlijkse tariefvoorstellen. De netbeheerder stelt conform de methodiek in de Tarievencode Gas voor hoe de kosten verdeeld worden over de verschillende tariefcategorieën. Na beoordeling van de voorstellen en de daarop ingediende zienswijzen worden de maximum tarieven door de ACM definitief vastgesteld.

VEMW kan bezwaar aantekenen tegen tariefbesluiten van de toezichthouder en kan uiteindelijk als vertegenwoordiger van alle zakelijke gebruikers van energie beroep aantekenen bij de rechter. Iets waar VEMW, als het nodig is – en met succes - gebruikt van maakt. 

Leden lezen hieronder meer over de invulling van de tariefregulering voor GTS en de regionale netbeheerders.

 

Login