Verstandige strategische aanpak gasleveringszekerheid
Kabinet richt zich op goed functionerende gasmarkt aangevuld met beschermingsmaatregelen bij marktverstoring
Een eerlijke kostenverdeling, een opslagverplichting voor leveranciers, betere toegang tot gasopslagen, en een publieke strategische opslag zijn de vier acties die het Kabinet voorstelt voor een toekomstbestendige invulling van het lange termijn gasbeleid. Dit deelt de minister in een Kamerbrief vandaag.
Een goed functionerende gasmarkt
Minister van Veldhoven erkent dat de huidige aanpak op de gasmarkt – de vuldoelstellingen – om goede redenen is ingericht, maar niet meer functioneert en ongewenste neveneffecten met zich meebrengt. Het Kabinet zet daarom in op het herstel van een goed functionerende gasmarkt.
Inzet Kabinet en voorgestelde acties
Om de gasmarkt weer goed te laten functioneren met gunstige prijzen zet het Kabinet in op vier acties.
Het Kabinet wil in Brussel bij de herziening van de Verordening gasleveringszekerheid bereiken dat de verplichte Europese vuldoelen worden uitgefaseerd. Deze zorgen voor een grote opgave voor landen met veel opslagcapaciteit, zonder de mogelijkheid om de kosten te verdelen over de Lidstaten die hiervan profiteren. Het Kabinet ziet liever een verplichting op marktpartijen dan op Lidstaten.
Deze verplichting voor energieleveranciers wordt ingevuld door een percentage van het gas dat zij leveren aan kleinverbruikers op te slaan in gasopslagen. Idealiter wordt dit een Europese verplichting aldus de minister. Ter voorbereiding op het Europese leveringszekerheidskader zal het Kabinet deze verplichting nationaal verkennen.
Het Kabinet zet ook in op het optimaliseren van het systeem van derdentoegang tot gasopslagen. Dit kan door het aanbieden van virtuele opslagproducten. Op deze manier krijgen marktpartijen gemakkelijker toegang tot gasopslagen, ongehinderd door beperkende technische mogelijkheden.
Ten slotte, onderzoekt het Kabinet de mogelijkheden voor een publieke strategische gasopslag. Onder het huidige beleid wordt een strategische opslag van 5 TWh aangelegd als noodvoorraad. Deze hoeveelheid is voldoende om in geval van een crisis huishoudens en andere beschermde afnemers gedurende twee weken van gas te voorzien en niet-beschermde afnemers gecontroleerd af te laten schakelen. Als de Europese vuldoelen komen te vervallen, wordt bekeken of uitbreiding nodig is. Daarbij onderzoekt het Kabinet verschillende omvang en vormen van strategische opslag, waarbij onder meer de kosten, technische inzetbaarheid en mogelijke locaties worden meegewogen. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden en beperkingen van het gebruik van kussengas.
Visie VEMW
Algemeen Directeur VEMW, Hans Grünfeld: “Wij zijn verheugd dat het kabinet met deze brief een aantal zorgen van VEMW deelt en voorstellen doet om deze op effectieve en doelmatige wijze te adresseren. De Europese verplichting om de gasopslagen tot een bepaald niveau te vullen is onwenselijk. Deze kostenverhogende maatregel werkt vooral marktverstorend, zonder dat duidelijk is dat het zorgt voor een verbetering van de leveringszekerheid. Ook profiteren de zakelijke grootverbruikers niet van deze maatregel, maar worden wel met de daardoor opgestuwde prijzen en de kosten geconfronteerd. Het is daarom goed dat het kabinet aanstuurt op een beter functionerende markt en op een eerlijkere verdeling van de kosten en baten binnen Europa. Tegelijkertijd is het verstandig om serieus te kijken naar de mogelijkheden voor een strategische reserve. Daarbij verdient het aanbeveling om naast de inzet van kussengas, ook andere door experts aangedragen opties te betrekken waarvan de kosten in verhouding staan tot de baten.”
Grünfeld vervolgt: “Het voornemen om beschermde afnemers via leveranciers beter te beschermen is begrijpelijk. Ten opzichte van de vulverplichtingen – een erg bot instrument waarbij de toepassing veel negatieve gevolgen heeft – is het een stuk gerichter. Een verplichting bij de leveranciers kan de bescherming van de kleinverbruikers tegen lagere kosten realiseren. Bovendien is het kostenreflectiever. Wel moet nog worden bezien of een verplichting tot het vullen van gasopslagen belegd bij de leverancier daarvoor het juiste instrument is. Immers, net als bij de huidige vulverplichtingen, kan dit ook marktverstorend werken. Leveranciers moeten voldoende ruimte houden om op de voor hen meest doelmatige en kosteneffectieve manier te voldoen aan hun verplichtingen. Het is daarom goed om de mogelijkheden bij het toepassen van deze optie goed te onderzoeken.”