Inzet kabinet op knelpunten energievoorziening; daadkracht op concurrentievermogen blijft achter
Voor de betaalbaarheid en betrouwbaarheid van de energievoorziening, essentieel voor het concurrentievermogen van de industrie in Nederland, moeten met urgentie plannen worden gemaakt en uitgevoerd. VEMW steunt de inzet van het kabinet op het stimuleren van investeringen om knelpunten zoals netcongestie, het ongelijke speelveld op de energiemarkten, regeldruk en trage vergunningverlening weg te nemen. Echter, met het ontbreken van de elektriciteitsenveloppe ontbreekt een essentiële schakel om het concurrentievermogen versneld te versterken.
Miljoenennota
De Miljoenennota die vandaag is gepresenteerd stelt tegenover een inkomstenpost van ruim € 481 miljard euro bijna € 517 miljard euro aan uitgaven. Het ministerie van Financiën stelt vast dat de groei van publieke investeringen achterloopt op de groei van consumptieve uitgaven. Ook private investeringen liggen in Nederland onder het gemiddelde in de Eurozone, terwijl deze cruciaal zijn voor ons verdienvermogen. Om ondernemers weer ruimte te geven om te groeien, wil het kabinet de randvoorwaarden verbeteren.
Het ministerie van EZK zet in op het stimuleren van vraag en aanbod voor schone energie en op innovatie. Met een nieuwe Nationale Investeringsinstelling (NNI, € 3,3 mrd) en een Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI, € 0,5 mrd). Ook komt er extra financiering in een nieuwe ronde van het Nationaal Groeifonds, duurzame energie en opslag van CO2 in de grond (CCS: Aramis, vanaf 2027 € 1,3 mrd). Voor ondernemers blijven volgens de Miljoenennota fiscale regelingen en lasten stabiel. In de nota zijn ook subsidies opgenomen voor de stimulering van duurzame energie (SDE, € 1,6 mrd), de compensatie voor dubbelbetaling van EU-ETS emissiekosten (IKC, € 574 miljoen) en versnelde klimaatinvesteringen in de industrie (VEKI, € 132 miljoen). Tot en met 2031 wordt € 360 miljoen beschikbaar gesteld voor de aanleg van de energie-infrastructuur voor nieuw aangewezen windenergiegebieden op zee. En voor 2027 is 4 GW vermogen budget beschikbaar gesteld aan windenergie op zee. Voor extra waterstofopslag in zoutcavernes komt € 245 miljoen beschikbaar, voor kernenergie € 200 miljoen, waarvan € 12 miljoen voor 2027 is gereserveerd.
Middelen
Algemeen directeur Hans Grünfeld van VEMW: “Wij steunen de inzet van het kabinet op de continuering van de SDE++, de herintroductie van de Indirecte Kostencompensatie (IKC) en de beschikbaar gestelde middelen om risico’s rond het CCS project Aramis af te dekken. Om het concurrentievermogen van Nederland te behouden is het wel noodzakelijk dat klimaatbeleid niet uitsluitend wordt beoordeeld op de mate waarin doelstellingen worden gehaald: ook de uitvoerbaarheid en betaalbaarheid voor bedrijven moeten nadrukkelijk onderdeel zijn van de afwegingen. Hiermee sluiten we aan op de bevindingen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Hun Klimaat- en Energieverkenning 2026 (KEV) is een belangrijk momentum voor het nieuwe kabinet om de uitkomsten te vertalen naar een samenhangende aanpak waarin klimaatdoelen, energievoorziening, infrastructuur en het concurrentievermogen van de industrie met elkaar in balans worden gebracht.”
Enveloppe
Grünfeld vervolgt: “De energietransitie vraagt om investeringen die een maatschappelijk en politiek doel dienen. Juist elektrificatie is een van de pijlers onder het Nederlandse klimaat- en industriebeleid. Daarom vindt VEMW dat de politiek nadrukkelijker verantwoordelijkheid moet nemen voor de financiering van tenminste een deel van deze kosten. Met de introductie van de zogenaamde elektriciteitsenveloppein het regeerakkoord geeft de politiek het signaal dat het probleem onderkend wordt. Deze enveloppe is juist bedoeld om de gevolgen van stijgende elektriciteitskosten voor bedrijven te beperken en de elektrificatie van de economie te ondersteunen. Helaas ontbreekt de elektriciteitsenveloppe in de Miljoenennota. En ontbreekt daarmee een essentiële schakel om het concurrentievermogen versneld te versterken.”