Grondwater: wet- en regelgeving

Het grondwater in Nederland is onderdeel van die fysieke leefomgeving en valt daarom onder de Omgevingswet. Grondwater verdient het om beschermd te worden: meer dan de helft van ons drinkwater wordt bereid uit grondwater en veel bedrijven in de voedings- en genotmiddelensector gebruiken grondwater voor menselijke consumptie.

VEMW wil wet- en regelgeving  die mogelijk maakt dat:

  • zakelijke watergebruikers snel, eenvoudig en continue toegang hebben tot voldoende grondwater van goede kwaliteit;
  • het winnen van grondwater betaalbaar blijft voor zakelijke watergebruikers;
  • vergunningen snel en op professionele wijze worden verleend;
  • industriële grondwaterwinningen voor menselijke consumptie goed worden beschermd.

Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)

Als zakelijk gebruiker van grondwater heeft u te maken met het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Daar vindt u algemene regels voor wateronttrekkingsactiviteiten. Deze beschrijven wanneer een onttrekkingsverbod geldt, wanneer een vergunning nodig is en wanneer de specifieke zorgplicht geldt.  Onttrekkingen van grondwater voor grootschalige industriële toepassingen (meer dan 150.000 m3/jaar) staan beschreven in hoofdstuk 16 van het Bal. Industriële toepassingen zoals de productie van voedingsmiddelen zijn hoogwaardige toepassingen. Het kunnen echter ook laagwaardige toepassingen zijn, zoals het gebruik als koelwater.

Bevoegd gezag: Provincie

Indien u te maken heeft met een onttrekking van grondwater voor grootschalige industriële toepassingen heeft u een vergunning nodig. De provincie is bevoegd gezag voor deze onttrekkingen, dus daar vraagt u de vergunning aan. Overheden ontvangen digitale vergunningaanvragen via het Omgevingsloket. Hiervoor sluiten ze aan op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Lees hier meer over vergunningaanvragen in het DSO.

Bevoegd gezag: Waterschap

In het geval er sprake is van een onttrekking van grondwater voor kleinschalige industriële toepassingen (maximaal 150.000 m3/jaar water) is niet de provincie maar het waterschap bevoegd gezag. In de waterschapsverordening kan het waterschap voor bepaalde wateronttrekkingsactiviteiten een vergunning verplicht stellen. De beoordelingsregels neemt het waterschap op in de waterschapsverordening. Dat geldt ook voor oppervlaktewaterlichamen in beheer bij een waterschap.


De Omgevingswet zou op 1 januari 2021 worden ingevoerd maar is uitgesteld.  De nieuwe inwerkingtredingsdatum is nog niet bekend.