Terug naar nieuws

Europese waterstofstrategie behoeft grondige herziening

Niet ambitie moet leidend zijn, maar voorwaarden voor ontwikkeling markt

Klimaat Waterstof Beleid en toezicht, Markt20 november 2026Jacques van de Worp
Waterstof.jpg

IFIEC Europe, de belangenorganisatie van energie-intensieve industriële energiegebruikers in Europa, roept de Europese Commissie op om haar waterstofstrategie grondig te herzien. Hoewel waterstof een belangrijke rol kán spelen bij het verduurzamen van sectoren die moeilijk te elektrificeren zijn, blijft de ontwikkeling van de Europese waterstofeconomie sterk achter bij de oorspronkelijke verwachtingen.

Oproep

IFIEC Europe, de Europese koepelorganisatie van de energie-intensieve industrie, roept de Europese Commissie op om de herziene Waterstofstrategie te gebruiken om de focus te verschuiven van het stellen van ambities naar het creëren van de voorwaarden die nodig zijn voor de ontwikkeling en opschaling van een koolstofarme Europese waterstofmarkt.

President van IFIEC en Algemeen directeur van VEMW Hans Grünfeld: “Wanneer vraagcreatie in de gehele waardeketen prioriteit krijgt, en er een internationaal gelijk speelveld is, moet het mogelijk zijn om een kosteneffectieve industriële transitie te realiseren. Hernieuwbare en koolstofarme waterstof moeten daaraan een bijdrage kunnen leveren, gebaseerd ophaalbare businesscases en industriële afname. Hierbij mag niet uit het oog worden verloren dat het concurrentievermogen van de Europese industrie gedurende het transitieproces gewaarborgd moet zijn.”

Pleidooi

Volgens IFIEC ligt de belangrijkste oorzaak voor het achterblijven van de ontwikkeling van een liquide koolstofarme waterstofmarkt in een kader dat te complex, te voorschrijvend en onvoldoende afgestemd is op de economische realiteit van de Europese industrie. Bedrijven staan momenteel onder zware concurrentiedruk, terwijl de productie en toepassing van koolstofarme en hernieuwbare waterstof nog te duur en onvoldoende schaalbaar zijn.

IFIEC pleit daarom voor een pragmatisch, technologieneutraal en doelgericht beleid dat verschillende routes naar koolstof emissiereductie mogelijk maakt en ruimte biedt voor haalbare businesscases in de gehele waterstofwaardeketen. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar klimaatdoelen vanuit de ambitie, maar ook naar de concurrentiekracht van de Europese industrie. Dat vraagt om een focus op het creëren van de randvoorwaarden die nodig zijn om een werkende koolstofarme waterstofmarkt daadwerkelijk van de grond te krijgen. Met meer pragmatisme in beleid en regelgeving, minder complexe en beperkende voorschriften, een sterkere focus op economische haalbaarheid en aandacht voor de internationale concurrentiepositie van Europese bedrijven.

Een Europese waterstofeconomie kan alleen succesvol groeien wanneer productie, vraag en infrastructuur zich kunnen ontwikkelen binnen een realistisch en bedrijfseconomisch aantrekkelijk kader. Zonder aanpassing van het huidige beleid dreigt waterstof achter te blijven als verduurzamingsoptie en komt de industriële basis van Europa verder onder druk te staan.

 Kernrandvoorwaarden

1. Sluitende businesscase voor producent én gebruiker: een succesvolle koolstofarme waterstofmarkt vraagt om voldoende en betrouwbare vraag. Producenten investeren alleen bij afnamezekerheid, terwijl industriële gebruikers concurrerend geprijsde waterstof nodig hebben. Daarom moet beleid de hele waardeketen ondersteunen, met vraagstimulering, risicodeling en eerlijke infrastructuurkosten om de kostenkloof met fossiele alternatieven te verkleinen.

2. Creëer vraag in plaats van verplichtingen: waterstofgebruik verschilt sterk per sector en proces. Daarom is een technologieneutrale, indicatieve Europese doelstelling effectiever dan bindende nationale verplichtingen. De focus moet liggen op het stimuleren van daadwerkelijke afname via marktprikkels en bescherming van bedrijven die als eerste investeren.

3. Ontwikkel markten voor duurzame industriële eindproducten: de meerkosten van hernieuwbare of koolstofarme waterstof kunnen niet door industriële bedrijven worden gedragen zonder de mogelijkheid deze kosten in hun producten door te belasten. Door vraag verderop in de keten te stimuleren, bijvoorbeeld via gerichte overheidsinkoop of sectorspecifieke marktinstrumenten, ontstaat een verdienmodel voor het gebruik van schone waterstof.

4. Hanteer een technologieneutrale aanpak: de huidige sterke nadruk op uitsluitend hernieuwbare waterstof (RFNBO's) beperkt volgens IFIEC de snelheid en kosteneffectiviteit van de marktontwikkeling. Ondersteuning, toegang tot subsidies en marktinstrumenten moeten gebaseerd zijn op gerealiseerde CO₂-reductie, niet op een vooraf gekozen technologie. Dit voorkomt kunstmatige marktverstoringen en vergroot de beschikbare volumes tegen lagere kosten.

5. Houd rekening met sectorspecifieke beperkingen: niet alle industriële processen kunnen op korte termijn voldoen aan dezelfde waterstofverplichtingen. Sectoren zoals ammoniakproductie en toepassingen waarbij waterstof als grondstof wordt gebruikt, hebben technische en operationele beperkingen. Het beleid moet ruimte bieden voor uitzonderingen waar overstappen feitelijk niet haalbaar is.