De kwaliteit van waterstof begint bij de opslag
Keuze vóór waterstofopslag en hoge waterstofkwaliteit cruciaal voor succes infrastructuur
Het realiseren van waterstofopslag is cruciaal voor het functioneren van de Nederlandse waterstofinfrastructuur. Naast opslag bepaalt ook de keuze voor een bepaalde waterstofkwaliteitsstandaard het succes van de nationale waterstofinfrastructuur.
Subsidie
Het Kabinet heeft €450 miljoen uit het Klimaatfonds toegezegd voor de ontwikkeling van waterstofopslag in Zuidwending. In Zuidwending worden vier ondergronds zoutcavernes aangelegd door HyStock, een samenwerking tussen EnergyStock en Gasunie. De aanleg duurt naar verwachting 10 tot 15 jaar. Om tijdig voldoende flexibiliteit beschikbaar te hebben voor een groeiende waterstofmarkt, is het belangrijk dat de ontwikkeling van de opslagen zo snel mogelijk start.
Het subsidiebedrag is bedoeld om drie risico’s af te dekken: het risico van een mogelijke vertraging door vergunningen, het risico op onderbenutting in de eerste jaren, en het prijsrisico van het kussengas.
Ontwerp van de opslag bepaalt de waterstofkwaliteit
De ontwikkeling van een waterstofopslag is meer dan alleen het creëren van een ondergrondse opslagruimte. Ontwikkelkeuzes die vandaag worden gemaakt bepalen in belangrijke mate de kwaliteit van de waterstof die later uit de opslag wordt geleverd. Daarbij gaat het om de keuze van het isolatiemiddel (stikstof of diesel), het type water dat wordt gebruikt voor het uitlogen van de zoutcavernes (puur-, rivier- of zeewater), de inrichting van de bovengrondse installatie en de vorm van de opslag.
Wanneer bij het ontwerp onvoldoende rekening wordt gehouden met waterstofkwaliteit, wordt het waterstofgas tijdens de opslag vervuild. Schone waterstof die de opslag ingaat, komt er dan met contaminanten (vervuilingen) weer uit. Voordat deze waterstof door industriële gebruikers kan worden gebruikt is aanvullende zuivering noodzakelijk. Dat brengt extra kosten, energieverbruik en waterstofverliezen met zich mee.
Waterstofkwaliteit cruciaal voor de industrie
De belangrijkste toekomstige gebruikers van de nationale waterstofbackbone – zoals raffinaderijen, ammoniakproducenten en bedrijven uit de chemische industrie – stellen hoge eisen aan de kwaliteit van de waterstof die zij afnemen. Niet alleen het waterstofgehalte, maar ook de maximale concentraties van vervuilingen (contaminanten) zijn voor hun processen van groot belang.
Om deze gebruikersbehoefte inzichtelijk te maken, hebben de leden van VEMW gezamenlijk een waterstofkwaliteitsstandaard ontwikkeld die aansluit bij de eisen van de huidige en toekomstige industriële gebruikers. Dit VEMW position paper is in februari opgesteld en gedeeld met het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De ontwikkelde standaard gaat uit van een waterstofgehalte van minimaal 99,9 mol% in combinatie met strikte limieten voor contaminanten. Ook voor toekomstige toepassingen, zoals de productie van groen staal, is een hoge waterstofkwaliteit essentieel.
Algemeen Directeur VEMW, Hans Grünfeld, reageert: “De investering in waterstofopslag is een belangrijke stap voor de ontwikkeling van de Nederlandse waterstofmarkt. De investering van de overheid in de flexibiliteit van het toekomstige waterstofsysteem sluit aan bij eerdere maatregelen, zoals de €750 miljoen die beschikbaar is gesteld om het vollooprisico van Hynetwork Services af te dekken. Bij investeringen van deze omvang is het essentieel dat het systeem uiteindelijk functioneert ten behoeve van de gebruikers en dat zij waterstof geleverd krijgen die aansluit bij de behoeften van hun processen. Wanneer de Nederlandse waterstofinfrastructuur een kwaliteitsstandaard hanteert die niet in lijn is met die behoeften, worden bedrijven gedwongen te investeren in kostbare zuiveringsinstallaties. Dat heeft verstrekkende gevolgen voor het ruimtebeslag, het energieverbruik en de businesscase van een aansluiting op de waterstofbackbone. Het is dan niet ondenkbaar dat bedrijven ervoor kiezen de infrastructuur te mijden, met een lagere benuttingsgraad van de backbone en een tragere ontwikkeling van de waterstofmarkt tot gevolg. De kwaliteit van de waterstof begint bij de opslag. Alleen met een hoge waterstofkwaliteitstandaard voor de backbone, en dus voor de opslag, creëren we een infrastructuur die door een zo groot mogelijke groep gebruikers kan worden benut en daarmee de basis vormt voor een liquide waterstofmarkt.”
Het VEMW position paper waterstofkwaliteit is te vinden in onze Kennisbank.