Nationale implementatie van Methaanverordening in gang gezet

De Methaanverordening en de Uitvoeringswet

De Europese Methaanverordening (MER) heeft als doel methaanemissies in de energiesector te reduceren. Deze emissies zijn belangrijk omdat methaan na CO₂  het belangrijkste door de mens veroorzaakte broeikasgas is, verantwoordelijk voor circa 20% van de huidige wereldwijde opwarming van de aarde. De wetgeving bevat verplichtingen voor toezicht op en reductie van methaanemissies bij de exploratie, productie, verwerking, opslag, het transport en de distributie van olie, kolen en aardgas.

Om deze methaanemissiereductie mogelijk te maken heeft de minister van Klimaat en Groene Groei het Wetsvoorstel Uitvoeringswet methaanverordening op 18 februari ingediend bij de Tweede Kamer. De uitvoeringswet wijzigt de Mijnbouwwet, de Energiewet, de Omgevingswet, de Tijdelijke wet Groningen, de wet op Economische Delicten en de Wet Milieubeheer.

Uit een studie van TNO blijkt dat 2,7% van de Nederlandse methaanemissies onder de MER vallen. De rest van de methaanemissies komen uit de natuur (3,1%), overige categorieën (4,5%), en de afvalverwijdering (11,8%). Het resterende gedeelte van de methaanuitstoot is afkomstig uit de landbouw (78%).

Toezichthouders

De uitvoeringswet wijst Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en de Nederlandse Emissie Autoriteit (NEa) als toezichthouders aan. SodM gaat toezien op naleving van verplichtingen voor exploitanten van olie- en gasinstallaties, waaronder lekdetectie en -reparatie (LDAR), metingen en rapportage van methaanemissies, en beperkingen op affakkelen en ontluchten. De NEa gaat toezien op rapportage- en informatieverplichtingen voor importeurs van fossiele energie over methaanemissies in de keten.

Methaanemissies bij gastransport

Onder de verantwoordelijkheden van het SodM valt o.a. het toezicht op de methaanemissies bij gastransport en distributie. Bij Gasunie Transportservices zorgt de Methaanverordening in de komende vijf jaar voor €156,3 miljoen extra investeringen om de emissies bij het gastransport te meten en te beperken. Het toezicht van het SodM zal ook invloed hebben op beheerders van gesloten systemen (voorheen gesloten distributiesystemen) voor aardgas. De wet verplicht hen om rapportages (LDAR) over de methaanemissies gelinkt aan gastransport in te dienen bij SodM. Het is mogelijk dat beheerders van gesloten systemen hiervoor investeringen moeten doen.

Invloed op import fossiele brandstoffen

Vanuit de olie- en gasindustrie zijn er grote zorgen over de Methaanverordening. Zij waarschuwen dat een groot deel van de buitenlandse productie van olie en gas niet kan voldoen aan de strenge rapportageverplichtingen. Daarnaast zullen lidstaten de verplichtingen uit de Europese wetgeving verschillend implementeren, hetgeen voor veel onzekerheid zorgt. Welk deel van de geïmporteerde olie en gasstromen geraakt wordt door de Methaanverordening is niet duidelijk.

Visie VEMW

Algemeen Directeur VEMW, Hans Grünfeld reageert: “Methaan is een stevig broeikasgas dat 28 keer zo krachtig werkt als CO₂. Het reduceren van de mondiale methaanuitstoot is dus een belangrijke stap tegen klimaatverandering. Voor de Nederlandse methaanuitstoot heeft de wet, met 2,7% van de Nederlandse methaanemissies, een beperkt effect. Gesloten systemen vertegenwoordigen een fractie van die 2,7%. Gelet op hun beperkte bijdrage vinden wij het dan ook belangrijk dat de LDAR-programma’s verplichtingen oplegt aan de leden van VEMW en andere beheerders van gesloten systemen voor aardgas en hun aangeslotenen die proportioneel zijn. VEMW is daarom in gesprek getreden met het SodM over het toezicht op deze netwerken.”

Ten slotte uit Grünfeld zorgen over de leveringszekerheid van aardgas en olie: “De Europese Unie is nog niet verduurzaamd. Wij zullen dus nog een tijd afhankelijk zijn van de import van fossiele brandstoffen. Bij de implementatie van de Methaanverordening is het cruciaal dat de leveringszekerheid in Nederland en in andere lidstaten niet in het gedrang komt.”