Een week na het groots aangekondigde aansluitoffensief, dat meer ruimte op het net moet gaan creëren door een achttal doorbraken, volgt een week met slecht nieuws vanuit TenneT en verontrustende berichtgeving vanuit de ACM. TenneT berichtte vorige week dat de situatie in de FGU-regio’s (Flevoland, Gelderland, Utrecht) wederom verslechterd is en de ACM stelt in haar ‘Focus op Energie 2026’ de vraag of een vast transportrecht nog wel de standaard moet zijn. Voor VEMW aanleiding om nogmaals te benadrukken waar het om gaat en dat resultaat het enige is dat daadwerkelijk telt.
Situatie FGU
In een persbericht van vorige week laat TenneT weten dat het hoogspanningsnet in Flevopolder, Gelderland en Utrecht zijn fysieke grenzen heeft bereikt. Ondanks eerdere maatregelen neemt de belasting tijdens piekmomenten verder toe, met een groeiend risico op grootschalige storingen. Als aanvullende interventies onvoldoende effect hebben, dreigt deze zomer zelfs een aansluitstop voor kleinverbruikers zoals huishoudens, het mkb en woningbouwprojecten. Dat is nog niet eerder gebeurt en illustreert de benarde situatie in het gebied.
TenneT schetst vier noodzakelijke interventies: versnelling van cruciale netuitbreidingen, intensivering van het bestaande maatregelenpakket, een bestuurlijke discussie over risicogrenzen in het netgebruik en een actievere bijdrage van gebruikers om piekbelasting te vermijden. Met name de laatste twee komen uitdrukkelijk naar voren in het recent gepubliceerde Aansluitoffensief. Het is dan ook van groot belang dat deze doorbraken ook daadwerkelijk tot doorbraken leiden.
Focus op Energie
Met de publicatie van ‘Focus op Energie 2026’ maakt de ACM duidelijk waar zij het komende jaar de accenten legt in haar toezicht op de energiemarkten. De rode draad is helder: meer flexibiliteit in het systeem, betere benutting van het elektriciteitsnet en een eerlijkere verdeling van kosten, met oog voor leveringszekerheid en weerbaarheid. De ACM kondigt onder meer besluiten aan over tijdsafhankelijke nettarieven voor groot- en kleinverbruikers, implementatie van de nieuwe reguleringsmethodiek 2027–2031 en aanvullende stappen rond warmtenetten, waterstof en mogelijke invoering van een capaciteitsmechanisme. Tegelijkertijd intensiveert zij haar toezicht op energieleveranciers en de transparantie van groothandelsmarkten.
Opvallend was dat de ACM in het stuk ook de vraag stelt ‘of een vast transportrecht voor elektriciteit nog wel de standaard moet zijn’. Het vaste transportrecht is een cruciale randvoorwaarde voor bedrijven om te kunnen opereren. Nu het vestigingsklimaat in Nederland zeer verslechterd is kan het niet zo zijn dat een cruciale randvoorwaarde als het transportrecht voor elektriciteit onder druk komt te staan. Er moet alles aan gedaan worden om bedrijven van voldoende vaste transportcapaciteit te kunnen voorzien.
Resultaat het enige dat telt
Algemeen Directeur Hans Grünfeld van VEMW: ‘Beleidsstukken, offensieven, analyses en overleggen zijn belangrijk, maar uiteindelijk gaat het om concrete resultaten. Bedrijven hebben niets aan discussies en rapporten als zij geen zekerheid hebben over hun aansluiting of capaciteit. Het vaste transportrecht is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor continuïteit, investeringen en werkgelegenheid. In een periode waarin het vestigingsklimaat al onder druk staat, kunnen we ons geen extra onzekerheid permitteren.’
Grünfeld vervolgt: ‘Het bericht van TenneT over de FGU-regio versterkt het belang van échte resultaten alleen maar meer. Versnel de netuitbreidingen, sluit op maat gemaakte overeenkomsten met bedrijven voor de levering van flexibiliteitsdiensten, voer de aangekondigde doorbraken resultaatsgericht uit en zorg vooral dat ondernemers weten waar ze aan toe zijn. De wachtlijst voor transport moet krimpen en uiteindelijk compleet opgelost worden. Alleen zichtbare verbeteringen op het net maken het verschil.’