De Europese Commissie heeft vorige week een gedelegeerde handeling gepubliceerd over de certificering van vrijwillige permanente negatieve emissies. Met deze regelgeving worden certificeringsschema’s vastgesteld die duidelijke regels en procedures bevatten voor het monitoren en verifiëren van negatieve emissies. De verwachting is dat deze certificering meer zekerheid biedt voor investeringen en innovatie in koolstofverwijderingstechnologieën. Daarnaast vormt de certificering een belangrijke stap richting een mogelijke toekomstige opname van negatieve emissies in het Europees emissiehandelssysteem (EU ETS). In het voorstel voor een Europese klimaatdoelstelling van 90% emissiereductie in 2040 wordt deze mogelijkheid opengehouden.
Negatieve emissies
Permanente negatieve emissies hebben betrekking op het verwijderen van CO₂ uit de atmosfeer (direct of via biomassa) en het vervolgens permanent opslaan ervan. Deze verwijderingen zijn noodzakelijk om klimaatneutraliteit te bereiken, aangezien richting 2050 restemissies onvermijdelijk zijn. In tegenstelling tot veel andere emissiereductiemaatregelen zijn negatieve emissies echter economisch minder aantrekkelijk. Juist daarom is het van belang dat de gedelegeerde handeling duidelijkheid biedt over definities, eisen en certificering. Dit kan investeerders en andere betrokken partijen meer zekerheid geven en de ontwikkeling van negatieve-emissietechnologieën versnellen.
Technologieën
In de gedelegeerde handeling worden drie technologieën opgenomen:
- Direct Air Capture with Carbon Storage (DACCS): CO₂ wordt rechtstreeks uit de lucht afgevangen en permanent opgeslagen.
- Biogenic Carbon Capture and Storage (BioCCS): CO₂ wordt afgevangen bij het gebruik van biomassa voor warmte- of elektriciteitsproductie.
- Biochar Carbon Removal (BCR): biomassa wordt verhit waarbij de reeds vastgelegde CO₂ niet vrijkomt, maar langdurig wordt opgeslagen in biochar.
Deze technologieën zijn geselecteerd vanwege hun technologische volwassenheid en de beschikbare wetenschappelijke kennis die het mogelijk maakt om robuuste certificeringsmethodologieën te ontwikkelen. Andere benaderingen zijn nog in ontwikkeling, zoals koolstoflandbouw (carbon farming) in de landbouw en koolstofopslag in biobased bouwmaterialen. Ook technologieën als mineralisatie (waarbij CO₂ chemisch wordt gebonden aan mineralen) en Direct Ocean Capture met opslag kunnen in de toekomst mogelijk worden meegenomen.
Financiering
Om voorspelbare vraag naar permanente negatieve emissies te creëren, wil de EU een buyers club opzetten. Binnen dit mechanisme wordt vrijwillige vraag van private bedrijven gebundeld. De oprichting van deze buyers club is opgenomen in de EU-Bio-economiestrategie en moet bijdragen aan schaalvergroting van koolstofverwijderingstechnologieën.
Mogelijkheden
Hans Grünfeld, algemeen directeur van VEMW: “Het is positief dat er nu duidelijkheid komt over de certificering van permanente negatieve emissies. Maar om deze technologieën daadwerkelijk van de grond te krijgen, ontbreken nog twee cruciale randvoorwaarden. Ten eerste blijft de ontwikkeling van infrastructuur voor het transport en de opslag van CO₂ achter bij de oorspronkelijke verwachtingen. Ten tweede is er nog onvoldoende duidelijkheid over de structurele financiering van negatieve emissies.
De voorgestelde buyers club, waarin vraag wordt gebundeld, kan een goede eerste stap zijn. Als de EU daarbij de operationele kosten en een deel van de initiële investeringen op zich neemt, kan dat helpen om vervolgens ook private investeringen aan te trekken. Tegelijkertijd wordt in het voorstel voor de Europese klimaatdoelstelling voor 2040 de mogelijkheid geopend om negatieve emissies op te nemen in het EU ETS. Het is echter onzeker welk effect dit zou hebben op de werking van het ETS, dat nu al leidt tot hoge koolstofkosten voor de industrie en daarmee de concurrentiepositie verder onder druk zet. Daarom heeft het de voorkeur dat de Europese Commissie zich in eerste instantie richt op het ontwikkelen en opschalen van deze technologieën via de buyers-clubaanpak.”
De gedelegeerde handeling is te vinden in onze Kennisbank.