Is er vraag naar opslagcapaciteit?

Open season

Om de leveringszekerheid te borgen heeft de Autoriteit Consument en Markt (ACM) begin dit jaar bepaald dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) ervoor moet zorgen dat marktpartijen de gasopslagen Norg en Grijpskerk kunnen vullen. De NAM is de eigenaar van de gasopslagen en moet toegang tot de gasopslagen bieden op basis van non-discriminatoire, objectieve en transparante voorwaarden. Om de vraag naar deze transportcapaciteit te peilen voor de periode van 1 april 2027 tot 1 april 2028 organiseert de NAM een open season. De opslagen kunnen apart worden gecontracteerd, maar elke gasopslag kan maar door één partij worden gecontracteerd. Het is dus niet mogelijk dat meerdere partijen capaciteit boeken bij dezelfde opslag.

Opslagen

De NAM biedt de volledige opslagcapaciteit van Norg en Grijpskerk aan. Norg heeft een werkvolume van 6 miljard m³ (bcm) en Grijpskerk van 2,4 bcm. Norg heeft een kussengasvolume van ~16 bcm en Grijpskerk van ~6 bcm. Beide opslagen zijn geschikt om laagcalorisch gas op te slaan, maar de mogelijkheid bestaat om ze om te zetten naar hoogcalorisch.

Winningsplan

De NAM heeft in 2023 een winningsplan ingediend voor Norg. Zij is voornemens om het kussengas te produceren. Het kussengas houdt de druk in het gasveld op peil waardoor het mogelijk is om het gasveld als gasopslag en te zetten en het werkgas met voldoende debiet te produceren. Door het kussengas te winnen zal de opslagfunctie van Norg ophouden te bestaan. EZK moet vóór 31 december 2026 besluiten of de NAM kan overgaan tot winning van het kussengas.

Rol Norg en Grijpskerk voor de leveringszekerheid

Algemeen directeur VEMW, Hans Grünfeld: “Het is goed dat bij marktpartijen de belangstelling voor de opslagcapaciteit van Norg en Grijpskerk wordt gepeild. Door de Europese verplichte vuldoelstellingen staat de winstgevendheid van commerciële gasopslagen onder druk. Deze doelstellingen dragen onder meer bij aan een negatieve zomer-winterspread, waardoor het voor marktpartijen minder aantrekkelijk wordt om gas in de zomer op te slaan en in de winter te verkopen. Tegelijkertijd bieden ook andere bronnen, zoals LNG, mogelijkheden om flexibel in de gasvraag te voorzien. Het is daarom belangrijk om de daadwerkelijke behoefte aan de opslagcapaciteit in beeld te brengen. De wijze waarop de markt wordt geconsulteerd moet een helder beeld geven van de waarde van die opslagcapaciteit. Het consultatieproces moet op een serieuze manier gebeuren zonder onredelijke voorwaarden. Is het bijvoorbeeld niet te beperkend dat per gasopslag maar één partij capaciteit kan boeken? Wat als een geïnteresseerde partij bijvoorbeeld slechts een deel van de capaciteit wenst te boeken?”

“Indien blijkt dat er onvoldoende commerciële vraag is, moet op basis van een gedegen kosten-batenanalyse worden onderzocht welke toekomst voor deze opslagen het meest wenselijk is. Het kussengas kan bijvoorbeeld ingezet worden als strategische reserve of noodvoorraad of gewonnen worden. Bij het eventuele winnen van het kussengas is het goed om te onderzoeken of een aangepast winningspatroon kan bijdragen aan het opvangen van de seizoensvraag naar laagcalorisch gas. Of dergelijke opties technisch, financieel en juridisch haalbaar zijn is nog niet helemaal duidelijk. De uitkomsten van de open season en deze analyse moeten gebruikt worden om, in lijn met de brief van de minister, zorgvuldig te bepalen welke rol Norg en Grijpskerk kunnen spelen in het borgen van de leveringszekerheid tegen maatschappelijk verantwoorde kosten. Hier moet voldoende rekening gehouden worden met de bredere inrichting van het leveringszekerheidskader in Nederland en Europa.”