Vorige week bleek uit de miljoenennota dat het kabinet de komende jaren miljarden vrijmaakt voor structurele oplossingen voor de hoge energiekosten, zoals de uitbreiding van de elektriciteitsnetten en meer opwekking van groene energie. Maar is dat voldoende en op tijd beschikbaar om het investerings- en vestigingsklimaat voor de industrie in Nederland zeker te stellen? Het debat over de toekomst van de Nederlandse industrie staat opnieuw op de kaart na de noodkreet van zinkproducent Nyrstar, dat twijfelt over de toekomst van zijn fabriek in Budel.
Begrotingsplannen
Op Prinsjesdag werd bekend dat het kabinet €574 miljoen reserveert om de indirecte kostencompensatie voor de energie-intensieve industrie te verlengen. Doel van de regeling is het voorkomen van dubbelbetalingen voor de uitstoot van CO₂. Daarnaast is er ruim €1,6 miljard beschikbaar via verschillende regelingen voor verduurzaming van industriële bedrijven. Voor de ondergrondse opslag van CO₂ (Aramis CCS-project) is €1,3 miljard gereserveerd. Vanaf 2028 wordt via de zgn. elektriciteitsenveloppe stapsgewijs meer geld vrijgemaakt om netwerkkosten te drukken, oplopend tot €1 miljard per 2035.
Onvoldoende zekerheid
Zinkproducent Nyrstar meldde vorige week dat de begrotingsplannen van het kabinet, die op Prinjesdag zijn gepubliceerd in financieel-economisch opzicht onvoldoende zekerheid geven aan de Nederlandse vestiging van het bedrijf om te kunnen blijven opereren en investeren in Budel. Een strategische heroverweging kan ertoe leiden dat productie verplaatst wordt naar andere assets van het bedrijf in België of Frankrijk. Na jaren van rode cijfers schrijven is nu de tijd aangebroken om de negatieve en onhoudbare trend om te buigen. Nyrstar wordt geconfronteerd met een zinkmarkt die gekenmerkt wordt door hoge elektriciteitsnetwerkkosten en een ongelijk speelveld. De commodityprijzen voor elektriciteit zijn weliswaar Europees-regionaal geharmoniseerd, maar de bijkomende kosten voor het gebruik van de netwerken en de uitstoot van CO₂ lopen behoorlijk uiteen.
Kantelpunt?
Algemeen directeur Hans Grünfeld van VEMW: “De noodklok die Nyrstar luidt laat zien dat het investerings- en productieklimaat het bedrijf in Nederland noopt om te komen tot een strategische heroverweging. Het bedrijf staat hierin niet alleen. De handreikingen van het kabinet om de industrie te compenseren voor een aantal kosten en de weerklank daarvan op de elektriciteitsenveloppe tijdens de Algemene Beschouwingen zijn zeer gewaardeerd. Helaas moeten we echter vaststellen dat dit niet genoeg en onvoldoende zeker is. Bijvoorbeeld met de toezegging dat besluiten pas in de voorjaarsbegroting genomen zullen worden en dat de toegezegde compensatie van netwerkkosten pas in 2028 beschikbaar komt. Uitleggen aan de bestuurders van bedrijven – die veelal in het buitenland zitten - dat er wel een wil is om hoge energiekosten te drukken maar zonder acute maatregelen, wordt steeds moeilijker. Zo laat ook de noodklok van Nyrstar zien. En in de afgelopen jaren hebben al meer industriële bedrijven in Nederland hun productievolume gereduceerd of zelfs hun deuren gesloten. Het is zaak te voorkómen dat een kantelpunt wordt bereikt waarbij Nederland als vestigings- en investeringsplaats gemeden gaat worden. Daarom zijn dringende concrete toezeggingen aan de betrokken bedrijven nodig.”
Bron: www.fd.nl