Verbreding discussie netcongestie: welk probleem proberen we op te lossen?
Kamerbrief over onderzoek wettelijke maatregelen betere benutting netten
Het kabinet wil onderzoeken welke wettelijke maatregelen kunnen bijdragen aan een beter benut elektriciteitsnet. In een Kamerbrief verbreding discussie netcongestie kondigt Staatssecretaris De Bat (Klimaat en Groene Groei) nieuwe wetgeving aan om het stroomnet sneller uit te breiden en slimmer te gebruiken. Onder meer door verplichte flexscans voor bedrijven, meer transparantie over netcapaciteit en wachtrijen, een bredere inzet van storingsreserves en mogelijkheden om flexibiliteit te normeren.
Positief dat de scope wordt verbreed
VEMW vindt het positief dat het Kabinet de discussie over netcongestie wil verbreden. Door ook te kijken naar kansrijke wettelijke maatregelen ontstaat een bredere discussie over hoe het energiesysteem efficiënter kan functioneren.
Met name de voorgenomen stappen rond transparantie kunnen volgens VEMW een belangrijke bijdrage leveren. Bedrijven hebben behoefte aan meer inzicht in beschikbare netcapaciteit, wachtrijen en mogelijkheden voor flexibiliteit. Zonder die informatie zijn investerings- en verduurzamingsbeslissingen moeilijk te nemen. Meer transparantie kan ook bijdragen aan het beter laten aansluiten van vraag en flexibiliteit op de behoeften van netbeheerders.
Eerst een probleemanalyse, dan nieuwe verplichtingen
Tegelijkertijd plaatst VEMW vraagtekens bij voorstellen om bepaalde categorieën aangeslotenen uitsluitend flexíbele transportrechten aan te bieden. Het vaste transportrecht vormt immers een belangrijke basis onder investeringen van bedrijven. Beperkingen van vaste transportrechten zijn ingrijpende maatregelen die niet alleen de handelingsruimte van bedrijven beperken, maar ook de economische waarde van bestaande aansluitingen kunnen aantasten.
Volgens VEMW moet daarom eerst duidelijk worden welk probleem precies wordt opgelost, voor wie en waarom bestaande instrumenten daarvoor onvoldoende zijn. Het risico bestaat anders dat maatregelen vooral worden ingezet om operationele uitdagingen van netbeheerders te verlichten, terwijl de gevolgen terechtkomen bij bedrijven die afhankelijk zijn van betrouwbare transportrechten voor hun bedrijfsvoering en investeringen.
Daarnaast moet eerst worden gekeken of bestaande instrumenten voor congestiemanagement en flexibiliteit goed functioneren. Bedrijven ervaren nog regelmatig onduidelijkheid over voorwaarden, vergoedingen en de praktische toepasbaarheid van flexibiliteitsproducten. Daar liggen nog belangrijke verbeterkansen, zonder dat daarbij wordt ingegrepen in bestaande rechten van aangeslotenen.
Het net is er voor de gebruiker
Volgens VEMW moet de discussie niet primair worden gevoerd vanuit de uitdagingen van netbeheerders, maar vanuit de behoeften van netgebruikers. Het elektriciteitsnet is er immers voor bedrijven en andere afnemers, niet andersom.
Flexibiliteit kan een belangrijke bijdrage leveren aan het beter benutten van schaarse netcapaciteit. Tegelijkertijd mag flexibiliteit geen vervanging worden van de wettelijke taak van netbeheerders om tijdig een toereikend net te bouwen en te onderhouden. De structurele oplossing voor netcongestie blijft een toekomstbestendig elektriciteitsnet dat aansluit bij de behoeften van gebruikers en de groeiende vraag naar elektriciteit.
Algemeen directeur Hans Grünfeld van VEMW: "Het is positief dat het kabinet de discussie over netcongestie verbreedt en ook kijkt naar kansrijke wettelijke maatregelen om het net beter te benutten. De eerste vraag moet echter altijd zijn: welk probleem lossen we op en voor wie? Het elektriciteitsnet is er voor bedrijven en andere gebruikers, niet voor netbeheerders. Het beperken van vaste transportrechten mag daarom geen standaardoplossing worden voor een tekort aan netcapaciteit. Zorg eerst dat bestaande flexibiliteitsinstrumenten goed werken, met voldoende transparantie en passende vergoedingen, en stel netbeheerders in staat om een toereikend net te bouwen en te onderhouden."