NEa volgt Europese Commissie: tot en met 2029 geen sancties voor Methaanverordening

Energievoorzieningszekerheid

De Europese Commissie kwam 24 juli jl. met de aanbeveling vanwege de geopolitieke ontwikkelingen in het Midden-Oosten en de zorgen die daaruit zijn ontstaan voor de Europese energievoorzieningszekerheid. Het gaat specifiek om de verplichtingen van importeurs om informatie te verstrekken op grond van de zogenaamde Methaanverordening. Volgens een aantal artikelen (art. 27, 28 en 29) moeten importeurs rapporteren over de monitoring, rapportage en verificatie van methaanemissies bij de productie van onder meer aardgas buiten de Europese Unie (EU). Vanaf 2028 zijn importeurs ook verplicht te rapporteren over de methaanintensiteit van de productie.

De Europese Commissie acht het vanwege genoemde ontwikkelingen passend dat de lidstaten de sancties van artikel 33, lid 5, punten m), n) en o), van Verordening (EU) 2024/1787 niet toepassen om de energievoorzieningszekerheid niet in gevaar te brengen, en om consumenten en bedrijven in de EU te beschermen tegen potentiële tekorten. De commissie beroept zich hierbij op artikel 33 lid 2 van de verordening, waarin is bepaald dat sancties de energievoorzieningszekerheid niet in gevaar mogen brengen.

Uitvoerbaarheid

De NEa heeft geconstateerd dat er op dit moment praktische problemen zijn om de huidige verordening uit te voeren. In de uitvoeringstoets op het wetsvoorstel heeft de NEa al grote risico’s gesignaleerd in de uitvoerbaarheid van haar taken en de handhaafbaarheid van de verplichtingen.

Het is de NEa duidelijk geworden dat een groot deel van de importeurs niet aan alle nalevingsverplichtingen kan voldoen. Bijvoorbeeld als het gaat om het achterhalen van 100% fysieke traceerbaarheid in complexe internationale toeleveringsketens. Ook constateert de NEa dat voor de eerder geïdentificeerde uitvoeringsproblemen op dit moment nog geen toereikende oplossing beschikbaar is. Het opleggen van sancties acht de NEa in deze situatie dan ook nog niet redelijk.

Geen sancties

Het bestuur van de NEa heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) laten weten dat zij de aanbevelingen van de Europese Commissie opvolgt en geen sancties op zal leggen aan importeurs voor overtredingen van de genoemde verplichtingen tot en met 2029, zodra de NEa formeel deze handhavende bevoegdheden toekomt. Het wetsvoorstel hiervoor is al ingediend bij de Tweede Kamer. Alleen in geval van fraude of grove nalatigheid zal de NEa optreden.

Ook VEMW heeft grote vraagtekens geplaatst bij de uitvoering en handhaafbaarheid. Niet in het minst vanwege de disproportionele lasten die de uitvoering van de verordening op grootgebruikers van energie zouden leggen in relatie tot de verwachte grootte van de methaanemissies. VEMW heeft haar zorgen en vraagtekens niet alleen geuit bij het ministerie van EZK en de NEa, maar ook bij Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dat belast wordt met de uitvoering van de Verordening.

Dat de NEa tot en met 2029 geen sancties zal opleggen betekent overigens niet dat de betrokken bedrijven de komende jaren geen plicht hebben om de methaanemissies beter in beeld te brengen, te rapporteren en te verminderen. De autoriteit blijft de komende jaren samenwerken met de Europese Commissie en het Ministerie van EZK om de knelpunten in de uitvoering daar waar mogelijk op te lossen. Ook zal worden nagegaan hoe en waar bedrijven ondersteund kunnen worden bij het inzichtelijk maken en terugdringen van methaanemissies.

VEMW blijft uit oogpunt van de praktische uitvoerbaarheid van de verordening en de uitwerking van regels graag in gesprek met de autoriteiten. Oók met de Europese Commissie via de zusterorganisatie Ifiec Europe.

Bron: Nederlandse Emissieautoriteit, 12 augustus 2026