De businesscase van windparken op zee staat onder druk. Gestegen bouwkosten, achterblijvende elektrificatie en onzekerheid over de toekomstige vraag naar groene elektriciteit maken het voor de ontwikkelaars moeilijk om tot een definitieve investeringsbeslissing te komen. Volgens VEMW onderstreept dit een bredere uitdaging: niet alleen het aanbod van duurzame elektriciteit moet worden gestimuleerd, maar juist ook de vraag. Zonder voldoende afname blijven investeringen in wind op zee én de verduurzaming van de industrie achter.
Achterblijvende vraag zet businesscase onder druk
Waar de kosten voor de bouw van offshore windparken de afgelopen jaren fors zijn gestegen, blijft de groei van de vraag naar groene elektriciteit achter. Met name de elektrificatie van de industrie verloopt trager dan voorzien. Daardoor is het voor ontwikkelaars steeds lastiger om langjarige afnamecontracten (PPA's) af te sluiten, terwijl juist die contracten essentieel zijn om financiering voor nieuwe windparken rond te krijgen. Tegelijkertijd worden nieuwe windparken inmiddels weer ondersteund met overheidssubsidies, waardoor de concurrentiepositie van de eerder gegunde subsidievrije projecten verder onder druk komt te staan.
Stimuleer de vraag, niet alleen het aanbod
Volgens VEMW laat deze ontwikkeling zien dat de energietransitie niet uitsluitend draait om het realiseren van voldoende duurzame productie. Minstens zo belangrijk is dat bedrijven daadwerkelijk kunnen investeren in elektrificatie en de afname van duurzame elektriciteit. Wanneer die investeringen uitblijven, groeit de vraag naar groene stroom minder snel dan voorzien. Daardoor wordt het voor ontwikkelaars van windparken moeilijker om langjarige stroomafnamecontracten af te sluiten, terwijl juist die contracten essentieel zijn om nieuwe projecten financierbaar te maken. Hiermee wordt een neerwaartse spiraal gecreëerd die ertoe leidt dat de energietransitie steeds verder vertraagd en de kosten steeds verder oplopen.
Contracts for Difference voor afnemers als ontbrekende schakel
Om de vraag naar duurzame elektriciteit structureel te stimuleren heeft VEMW al vaker gepleit voor de introductie van Contracts for Difference (CfD's) voor afnemers. Met een dergelijk instrument wordt het prijsverschil tussen fossiele en duurzame energie overbrugd, waardoor investeringen in elektrificatie beter financierbaar worden en bedrijven met meer zekerheid langjarige stroomafnamecontracten kunnen sluiten. Dat stimuleert niet alleen de verduurzaming van de industrie, maar biedt ontwikkelaars van windparken ook de afnamezekerheid die nodig is om nieuwe projecten financieel haalbaar te maken. Daarmee versterken vraag- en aanbodontwikkeling elkaar en kan de energietransitie tegen lagere maatschappelijke kosten worden gerealiseerd.
Algemeen directeur Hans Grünfeld van VEMW: "We investeren nu volop in het aanbod van duurzame elektriciteit, maar vergeten dat die stroom ook moet worden afgenomen. Als we willen dat wind op zee rendabel blijft én de industrie versneld verduurzaamt, moeten we de vraag veel actiever stimuleren. Contracts for Difference voor afnemers kunnen precies die ontbrekende schakel vormen door investeringszekerheid te bieden aan zowel bedrijven als producenten."