Oplopende watertemperaturen en lage waterstanden kunnen industrie steeds vaker beperken
De aanhoudende droogte zorgt voor toenemende zorgen bij industriële bedrijven. Hoewel de meeste bedrijven momenteel nog geen grote problemen ervaren, kunnen de gevolgen snel toenemen als de droge en warme periode aanhoudt. In een interview met BNR lichtte Roy Tummers, directeur Water bij VEMW toe, welke uitdagingen bedrijven nu al zien en welke risico's de komende weken kunnen ontstaan.
Drie gevolgen van droogte voor bedrijven
Droogte kan op verschillende manieren gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering. In de eerste plaats zorgen lage waterstanden in rivieren ervoor dat de scheepvaart wordt beperkt, waardoor de aan- en afvoer van grondstoffen, halffabricaten en eindproducten onder druk kan komen te staan. Daarnaast leidt de oplopende temperatuur van het oppervlaktewater tot beperkingen voor de lozing van koelwater. Lozingsbeperkingen worden veroorzaakt doordat het ontvangende oppervlaktewater te warm wordt. Om verdere opwarming en schade aan de ecologie te voorkomen, gelden temperatuurgrenzen voor warmtelozingen.Ten slotte kan droogte leiden tot verzilting van oppervlaktewater. Door de lage rivierafvoer dringt zout water vanuit zee verder het binnenland binnen, wat gevolgen kan hebben voor bedrijven die afhankelijk zijn van zoet oppervlaktewater.
Problemen nu nog beperkt, maar situatie kan snel veranderen
Volgens Tummers ervaart het merendeel van de industriële bedrijven die met oppervlaktewater koelen momenteel nog geen significante problemen. Wel melden enkele bedrijven knelpunten. Dat betreft vooral bedrijven die zijn gevestigd aan kleinere beken, kanalen en andere wateren met een beperkte doorstroming. Deze wateren warmen sneller op, waardoor lozingsbeperkingen eerder in beeld komen.Wanneer de droogte nog enkele weken aanhoudt, verwacht VEMW dat de problematiek zich uitbreidt naar grotere regionale wateren. Daardoor zullen meer bedrijven met beperkingen worden geconfronteerd.
Productie onder druk
Voor sommige bedrijven kunnen lozingsbeperkingen directe gevolgen hebben voor de productie. Wanneer minder warmte mag worden geloosd, moeten installaties soms tijdelijk op een lager vermogen draaien of productie tijdens de warmste uren van de dag verminderen. Dat leidt tot lagere productievolumes, hogere kosten en meer onzekerheid in de productieplanning. Juist die onzekerheid vormt voor veel bedrijven een belangrijk probleem. Wanneer pas kort van tevoren duidelijk wordt hoeveel warmte mag worden geloosd, wordt het lastig om productie, onderhoud en leveringen efficiënt te plannen. Ook leveranciers en afnemers kunnen hiervan de gevolgen ondervinden.
Bedrijven zoeken naar oplossingen
Bedrijven nemen verschillende maatregelen om de gevolgen van droogte zoveel mogelijk te beperken. Zo wordt gekeken naar procesoptimalisaties gericht op het produceren van minder restwarmte, naar hergebruik van warmte binnen het productieproces en naar de inzet van alternatieve koeltechnieken, zoals luchtkoeling of koeltorens. Sommige bedrijven kunnen hun productie bovendien verschuiven naar koelere momenten. Deze oplossingen zijn echter niet overal toepasbaar. Bovendien kent waterkoeling belangrijke voordelen. Koelen met water is een duurzame oplossing. Alternatieven zoals luchtkoeling vragen doorgaans meer elektriciteit en meer CO2-uitstoot.
Pleidooi voor meer flexibiliteit
Daarnaast maakt VEMW zich zorgen over de voorgenomen aanscherping van de regels voor warmtelozingen. De rijksoverheid onderzoekt een verlaging van de maximale temperatuur waarbij nog geloosd mag worden. Dat zou de beschikbare ruimte voor bedrijven verder verkleinen, terwijl die ruimte door klimaatverandering nu al steeds vaker onder druk staat.
VEMW pleit ervoor dat regelgeving voldoende ruimte biedt om langdurige droge perioden op een verantwoorde manier op te vangen. Daarbij is een zorgvuldige afweging nodig tussen ecologische bescherming en economische continuïteit. Een adaptieve aanpak, gebaseerd op actuele omstandigheden en goede monitoring, biedt volgens VEMW meer perspectief dan uitsluitend vaste temperatuurnormen.
Het interview met Roy Tummers op BNR is hier terug te luisteren