Het kabinet presenteert in een nieuwe Kamerbrief een breed pakket aan maatregelen en rapporten om de gevolgen van netcongestie te beperken. De nadruk ligt op het slimmer benutten van het bestaande elektriciteitsnet, het versnellen van aansluitingen en het vergroten van de inzet van flexibiliteit bij zowel huishoudens als bedrijven. Opvallend is de nieuwe visie op gebruik van het elektriciteitssysteem, waarin flexibiliteit als het nieuwe normaal wordt bestempeld.
Kamerbrief
In de Kamerbrief schetst het kabinet de voortgang van de aanpak van netcongestie en presenteert het een breed pakket aan maatregelen om het elektriciteitsnet beter te benutten en uitbreidingen te versnellen. De brief gaat onder meer in op het Aansluitoffensief, het eerder reserveren van netcapaciteit voor woningbouw, het voorkomen van onnodige verzwaringen van aansluitingen, de implementatie van nieuwe contractvormen en de bindende afspraken tussen ACM en netbeheerders over een snellere invoering van congestiemanagement en alternatieve transportrechten. Hoewel de brief laat zien dat op veel fronten wordt gewerkt aan oplossingen, blijft de vraag of deze maatregelen ook daadwerkelijk op korte termijn leiden tot meer beschikbare netcapaciteit voor bedrijven.
Visie op elektriciteitssysteem
Met de Visie op het gebruik van het elektriciteitssysteem schetst het kabinet samen met Netbeheer Nederland, ACM, VNO-NCW, MKB-Nederland en NVDE een toekomstbeeld waarin het elektriciteitsnet slimmer wordt benut. De visie zet in op het vaker inzetten van flexibiliteit, meer transparantie over beschikbare netcapaciteit en het bewust accepteren van kleinere veiligheidsmarges ('scherper aan de wind varen') om meer partijen aan te kunnen sluiten. Het uiteindelijke doel is om netcongestie sneller terug te dringen en de maatschappelijke kosten van netuitbreiding te beperken.
Hoewel VEMW het belang van een efficiënter gebruik van het elektriciteitsnet onderschrijft, roept de visie ook vragen op. Opvallend is dat representatieve organisaties van netgebruikers niet bij de totstandkoming zijn betrokken, terwijl juist hun achterban dagelijks de gevolgen van deze keuzes ondervindt. Daarnaast wordt flexibiliteit in de visie gepresenteerd als het 'nieuwe normaal'. Dat is volgens VEMW een verkeerd signaal. Flexibiliteit heeft altijd al een rol in het elektriciteitssysteem gespeeld en is geen doel op zich, maar één van de instrumenten om het energiesysteem efficiënt in te richten en niet als alternatief voor uitbreiding van het net. Met het vooropstellen van flex wordt tenminste de suggestie gewekt dat het elektriciteitsnet niet langer de basis vormt voor de economie en tal van maatschappelijke processen, maar juist andersom, waarbij economie en maatschappij moeten wijken voor het net.
Elektriciteitsnet voor netgebruiker
Algemeen directeur Hans Grünfeld van VEMW: "Bedrijven willen best flexibel zijn, maar flexibiliteit moet een bewuste keuze zijn en geen nieuwe standaard. Het elektriciteitsnet is gebouwd voor de gebruikers en moet hen ook blijven dienen. Er moet te allen tijde gestreefd worden naar een net met zo min mogelijk belemmeringen voor de gebruiker. Voldoende netcapaciteit om de maatschappij te faciliteren (en netuitbreiding wanneer de vraag daartoe noodzaakt) moet daarom het uitgangspunt blijven. Netbeheerders hebben niet voor niets het monopolie gekregen om de infrastructuur te ontwikkelen en beheren. Flexibiliteit kan daarbij een belangrijk middel zijn, maar nimmer een doel. Geef bedrijven eerlijke contracten, passende vergoedingen en zij zullen in het belang van allen maximaal gebruik maken van hun flexibiliteit."
De Kamerbrief vind je hier en de Visie op het toekomstig elektriciteitssysteem hier in onze kennisbank.