De Autoriteit Consument & Markt (ACM) vindt dat het financieel toezicht op drinkwaterbedrijven anders moet worden georganiseerd. Volgens de toezichthouder zijn de uitdagingen in de drinkwatersector zo groot geworden dat één onafhankelijke toezichthouder nodig is die integraal toeziet op de financiële positie, investeringen en tarieven van drinkwaterbedrijven.
Grote investeringsopgave
Drinkwaterbedrijven staan de komende jaren voor een omvangrijke investeringsopgave. Klimaatverandering, toenemende watervraag, verouderende infrastructuur en de bescherming van drinkwaterbronnen vragen om forse investeringen. Volgens eerdere ramingen van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) liggen de investeringen in 2029 ongeveer 60 procent hoger dan in de periode 2017-2019.
De ACM wijst erop dat deze investeringen uiteindelijk via de drinkwatertarieven moeten worden terugverdiend. Daarom is volgens de toezichthouder goed financieel toezicht essentieel om de publieke belangen van beschikbaarheid, kwaliteit én betaalbaarheid van drinkwater in balans te houden.
Huidig toezicht te versnipperd
Volgens de ACM is het huidige financiële toezicht verdeeld over meerdere partijen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de ILT, de ACM en de aandeelhouders van de drinkwaterbedrijven hebben ieder een eigen rol. Daardoor ontbreekt volgens de ACM een integrale afweging van investeringen, tarieven en rendementen en kunnen verschillende belangen door elkaar lopen.
De toezichthouder stelt daarom voor het financieel-economisch toezicht onder te brengen bij één onafhankelijke instantie. Dat hoeft volgens de ACM niet per se de ACM zelf te zijn, maar wel één organisatie die integraal verantwoordelijk is voor onder meer de beoordeling van investeringsplannen, de vaststelling van een redelijk rendement en het toezicht op de tarieven.
Wat betekent dit voor zakelijke drinkwatergebruikers?
Voor bedrijven die afhankelijk zijn van een betrouwbare drinkwatervoorziening is deze discussie van belang. Een onafhankelijk financieel toezichtsmodel kan bijdragen aan:
- meer zekerheid dat noodzakelijke investeringen daadwerkelijk worden uitgevoerd;
- meer transparantie over de opbouw van drinkwatertarieven;
- een betere afweging tussen investeringen, betaalbaarheid en de financiële positie van drinkwaterbedrijven;
- meer voorspelbaarheid van toekomstige tariefontwikkelingen.
Tegelijkertijd betekent beter toezicht niet automatisch dat de drinkwatertarieven minder zullen stijgen. De noodzakelijke investeringen blijven nodig om de leveringszekerheid ook op langere termijn te waarborgen.
VEMW onderschrijft dat de drinkwatersector voor grote uitdagingen staat en dat voldoende investeringen noodzakelijk zijn om de leveringszekerheid voor zowel huishoudens als bedrijven veilig te stellen. Daarbij is het van groot belang dat de tarieven transparant tot stand komen, dat alleen doelmatige kosten worden doorberekend en dat zakelijke afnemers erop kunnen vertrouwen dat investeringsbeslissingen onafhankelijk worden beoordeeld. Daarvoor is vereist dat het toezicht onafhankelijk, deskundig en transparant wordt ingericht en dat ook de belangen van zakelijke drinkwatergebruikers daarin volwaardig worden meegewogen.