Op 11 juni vond WindDay 2026 plaats. Dé dag waarop de gehele windsector samenkomt. En niet alleen de windsector, want de uitrol van windenergie gaat al langer gekampt onder beperkte vraag. Er is vanuit de sector dus ook steeds meer aandacht voor afnemers en het creëren van vraag naar elektriciteit uit windturbines. In die hoedanigheid was ook VEMW goed vertegenwoordigd: ’s ochtend zat onze beleidsadviseur Matthieu van den Beld in een panel en ’s middags deelde onze voorzitter Peter Molengraaf zijn inzichten tijdens een keynote.
90% hernieuwbare elektriciteit in 2030?
Dat was de centrale vraag aan het panel waarover VEMW-beleidsadviseur Matthieu van den Beld in gesprek ging met Michel Heijdra van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, Maarten Abbenhuis van TenneT en Joel Meggelaar van Orsted, onder leiding van dagvoorzitter Faiza Oulahsen. In de discussie werd duidelijk dat er verschillende snelheden in ontwikkeling zijn, waarbij nu zeker niet afgeremd moet in de uitrol van windenergie. En zonder ervan uit te gaan dat ontwikkeling aanbod, vraag en infrastructuur perfect op elkaar kunnen worden aangesloten, is er wel structurele afstemming nodig om duidelijkheid te creëren.
Matthieu van den Beld: “Er zijn voor bedrijven twee belangrijke blokkades bij het sluiten van overeenkomsten met windparkontwikkelaars. Enerzijds is dat netcongestie, als de vraag op de wachtrij staat zonder duidelijkheid over het moment van beschikbaarheid kunnen er moeilijk investeringsbeslissingen genomen worden. Anderzijds is dat het verschil in prijs tussen wat de windparkontwikkelaar nodig heeft voor zijn businesscase en wat het bedrijf kan betalen binnen een positieve businesscase. Beide problemen kunnen gelukkig verholpen worden. Door duidelijke afstemming en communicatie tussen windparkontwikkelaar, afnemer en netbeheerder kan de onzekerheid worden weggenomen en de overheid kan de ontwikkeling verder stimuleren door het prijsverschil te dichten middels bijvoorbeeld CfD’s, het liefst voor afnemers.”
Versnel de transitie, stimuleer vraag
VEMW-voorzitter Peter Molengraaf ging tijdens zijn keynote onder andere in op de vraag waar de grote elektrificatie blijft: “Uiteindelijk moet er vraag naar groene producten komen. Dat geeft perspectief aan de bedrijven. Een soort SDE voor groene producten. Maatwerkafspraken doen niets aan vraagcreatie en geven veel bedrijven te weinig zekerheid. De elektriciteitssector is ook niet alleen verduurzaamd door het opnemen van centrales in het ETS-systeem. Er is ook langdurig gestimuleerd via de SDE regeling. Dat heeft ondernemerschap gestimuleerd en grote investeringen losgemaakt. Dat is ook nodig voor vraagcreatie voor groene, duurzame producten uit de industrie in EU verband.”
Daarnaast pleitte hij voor de verlichting van netcongestie voor meer en brede inzet van batterijen bij opwekkers, naast onderstations en bij afnemers mede gezien de exponentiele verbetering van prijs en prestatie van deze opslagsystemen. Wachten tot het net wordt uitgebreid duurt te lang en vraagsturing is voor veel bedrijven maar beperkt mogelijk. Wat wel zou helpen is als er meer duidelijkheid komt over waar, hoelang en wanneer congestie zicht voor doet en wat dat voor bedrijven oplevert als zij daar een bijdrage aan leveren.