De urgentie rond netcongestie wordt opnieuw pijnlijk duidelijk in de recente Kamerbrief van de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat én de gelijktijdig gepubliceerde Stand van de Uitvoering van Netbeheer Nederland. De boodschap is duidelijk: de vraag naar transportcapaciteit blijft harder groeien dan het net kan bijbenen. Wachtrijen lopen verder op en de druk op bedrijven en maatschappelijke instellingen neemt toe. Voor VEMW is het cruciaal dat de inzet vanuit het LAN en het Aansluitoffensief nu echt vruchten af gaat werpen. Dat betekent: resultaten.
Kamerbrief LAN
Het kabinet erkent in de kamerbrief Voortgang aanpak Netcongestie de realiteit uit de publicatie van Netbeheer Nederland en zet in op de brede aanpak van het LAN: sneller bouwen, beter benutten en slimmer inzicht. Met name het beter benutten van het bestaande net krijgt veel nadruk met het Aansluitoffensief. Flexibele contractvormen, congestiemanagement en tijdsafhankelijke tarieven moeten ervoor zorgen dat capaciteit efficiënter wordt gebruikt. Initiatieven zoals de Top-50 aanpak en nieuwe contractvormen als de groepstransportovereenkomst (GTO) moeten leiden tot betere benutting van bestaande capaciteit.
Ongemakkelijke realiteit
Helaas blijft de praktijk achter bij de ambitie. De Stand van de Uitvoering laat zien dat flexibiliteit wel groeit, maar nog lang niet tot het niveau dat nodig is om wachtrijen substantieel terug te dringen. Volgens de nieuwste cijfers staan er inmiddels ruim 15.000 (9.305 MW) aanvragen voor afname op de wachtlijst bij regionale netbeheerders, opnieuw een forse stijging ten opzichte van de 12.000 (6.739 MW) van vorig jaar. Ook de wachttijden voor aansluitingen blijven oplopen. Opvallend is dat de wachtrij bij landelijk netbeheerder TenneT wél is afgenomen ten opzichte van een jaar eerder, maas desondanks blijft ook daar de vraag naar transportcapaciteit structureel groot.
Tegelijkertijd wordt door de netbeheerders benadrukt dat flexibiliteit nu harder nodig is dan ooit. Het aantal congestiemanagement- en alternatieve contracten neemt toe, maar het daadwerkelijke effect op de beschikbare capaciteit is nog beperkt. Bedrijven ervaren nog altijd drempels in contractvoorwaarden, onzekerheden en gebrek aan maatwerk. Daarmee wordt een ongemakkelijke conclusie onvermijdelijk: de huidige aanpak is nog onvoldoende om de groeiende kloof tussen vraag en beschikbare capaciteit te dichten. De energietransitie, economische ontwikkeling en zelfs woningbouw komen hierdoor steeds verder onder druk te staan.
Resultaat nu essentieel
Algemeen Directeur Hans Grünfeld van VEMW: “De analyse is helder en de richting klopt, maar de tijd van plannen maken ligt achter ons. Bedrijven hebben nu perspectief nodig. Dat betekent dat maatregelen daadwerkelijk moeten gaan werken en dat resultaten zichtbaar worden. Voor VEMW is duidelijk dat een volgende stap nodig is. Het is niet langer voldoende om te sturen op inspanningen; er moet gestuurd worden op resultaten. Netbeheerders staan voor een enorme opgave, maar de maatschappelijke impact is inmiddels zo groot dat een resultaatsverplichting in plaats van een inspanningsverplichting gerechtvaardigd is. Flexibele contracten moeten eenvoudiger, aantrekkelijker en beter toepasbaar worden in de praktijk. Transparantie over netcapaciteit en wachtrijen moet verder verbeteren, zodat bedrijven weten waar ze aan toe zijn.”
De volledige Kamerbrief vind je hier en de Stand van Uitvoering hier in onze kennisbank.