De subsidieregeling Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA) is momenteel de enige subsidie die specifiek gericht is op de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. De vijfde openstelling van de regeling is recent in internetconsultatie geweest. In de geconsulteerde documenten worden enkele aanpassingen voorgesteld, zoals de mogelijkheid om vaker dan twee keer subsidie aan te vragen voor losse maatregelen en het meewegen van netcongestie bij de ontwikkeling van projecten. Tegelijkertijd bestaan er nog belangrijke belemmeringen voor ziekenhuizen om gebruik te maken van deze subsidie, met name door de interpretatie van de Europese staatssteunregels. VEMW heeft daarom input geleverd om de regeling beter te laten aansluiten op de praktijk van ziekenhuizen.
Complexiteit
De zorgsector is een onmisbare pijler van onze samenleving en is verantwoordelijk voor circa 7% van de CO₂-uitstoot in Nederland. Verduurzaming van de sector is daarom essentieel om de klimaatdoelstelling van 55% emissiereductie in 2030 te behalen én om te komen tot een weerbare zorg. Voor ziekenhuizen is verduurzaming echter bijzonder uitdagend. De financiële marges zijn beperkt, gebouwen zijn complex en bestaan uit verschillende onderdelen met uiteenlopende verduurzamingsmogelijkheden, en zorginstellingen draaien 24 uur per dag door. Continuïteit van zorgverlening staat daarbij altijd voorop.
Belemmerende voorwaarden
Voor ziekenhuizen is het lastig om DUMAVA-subsidie aan te vragen vanwege de geldende voorwaarden. Deze zijn gebaseerd op Europese staatssteunregels, waarbij ziekenhuizen worden aangemerkt als bovenlokale ondernemingen. Om in aanmerking te komen voor subsidie moeten zij voldoen aan de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) of aan de de-minimisregels. De AGVV vereist dat projecten leiden tot een verbetering van de energieprestatie van minimaal 10% bij losse maatregelen en 20% bij integrale maatregelen. De de-minimisregel beperkt de subsidie tot maximaal €300.000 over een periode van drie jaar. In de praktijk blijken deze voorwaarden moeilijk haalbaar voor ziekenhuizen, gezien de complexiteit van hun gebouwen. Bovendien wordt in Nederland een strengere interpretatie gehanteerd, waardoor het subsidiepercentage lager uitvalt dan op basis van Europese regelgeving mogelijk zou zijn.
Voorstellen voor verbetering
In het nieuwe voorstel is opgenomen dat vaker dan twee keer subsidie kan worden aangevraagd voor losse maatregelen. Dit is een duidelijke verbetering ten opzichte van de eerdere situatie, waarin dit slechts één keer mogelijk was. Toch is het onzeker of met deze verruiming de vereiste energiebesparing kan worden gerealiseerd, zeker bij grote en complexe gebouwen (vergelijkbaar met tien voetbalvelden) en binnen de gestelde uitvoeringstermijn. Daarom pleit VEMW ervoor om subsidie toe te kennen op het niveau van gebouwdelen. Dit maakt het mogelijk om maatregelen gefaseerd uit te voeren, terwijl de zorgverlening doorgaat en tegelijkertijd wordt voldaan aan de eisen voor energieprestatieverbetering.
Daarnaast is het positief dat in het voorstel aandacht is voor maatregelen die de overstap van gas naar elektriciteit voorbereiden, evenals voor de beschikbaarheid van elektriciteit (netcongestie). Dit is een belangrijke ontwikkeling, omdat de kosten van niet verduurzamen naar verwachting zullen blijven stijgen.
Weerbaarheid
Hans Grünfeld, algemeen directeur van VEMW: “De verduurzaming van de zorg is een belangrijke stap naar een weerbare sector. Veel ziekenhuizen zijn nog afhankelijk van fossiele brandstoffen voor hun energievoorziening. Gezien de huidige geopolitieke situatie verwachten wij dat energieprijzen verder stijgen, wat een risico vormt voor de betaalbaarheid van zorg. Het is daarom van groot belang dat ziekenhuizen verduurzamen en dat subsidieregelingen beter aansluiten op hun praktijk.”
In de Kennisbank is de VEMW zienswijze over de DUMAVA subsidie te vinden.