De subsidieregeling Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA) sluit onvoldoende aan bij de praktijk van verduurzaming in ziekenhuizen. Dat blijkt uit een evaluatie van CE Delft, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Voor ziekenhuizen bestaat volgens het rapport “geen pasklare oplossing om de regeling beter te laten aansluiten bij de huidige praktijk van verduurzaming en geldende eisen”.
Evaluatie
De evaluatie onderzocht de doeltreffendheid, doelmatigheid en het doenvermogen van de regeling in de periode 2022–2025. De subsidie ondersteunt de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, waaronder zorginstellingen, scholen en gemeentelijke gebouwen. De regeling draagt bij aan de klimaatdoelen en aan de Europese verplichting om jaarlijks 3% van het vloeroppervlak van publieke gebouwen te renoveren. Sinds de start in 2022 is € 1,2 miljard beschikbaar gesteld. Voor de periode 2024–2030 is aanvullend € 1,9 miljard gereserveerd.
Op basis van ingediende plannen wordt een jaarlijkse CO₂-reductie van 41 tot 186 kiloton verwacht. Dit komt neer op een bijdrage van 1% tot 3% aan de klimaatdoelstelling voor 2030. De kosten per vermeden ton CO₂ liggen tussen € 243 en € 1.086. Daarmee is de regeling minder kostenefficiënt dan sommige andere instrumenten, maar zij richt zich nadrukkelijk op integrale en meer ambitieuze verduurzamingsmaatregelen. Tegelijkertijd concludeert de evaluatie dat de aanvraagprocedure complex is en veel vraagt van het organisatorisch vermogen van aanvragers.
Ziekenhuizen
Voor ziekenhuizen blijkt de regeling in de huidige vorm moeilijk toepasbaar. Door Europese staatssteunregels kunnen zij geen subsidie aanvragen voor losse maatregelen. Integrale verduurzaming is in veel gevallen echter niet realistisch, gezien de omvang en complexiteit van ziekenhuisgebouwen en de noodzaak om 24/7 zorg te blijven leveren.
Ziekenhuizen zijn voor hun verduurzamingsopgave sterk afhankelijk van subsidie, maar kunnen binnen de huidige systematiek niet effectief gebruikmaken van de regeling. De evaluatie suggereert als mogelijke oplossingsrichting om integrale verduurzaming subsidiabel te maken op het niveau van afzonderlijke gebouwdelen, zodat beter wordt aangesloten bij de technische en operationele realiteit.
Randvoorwaarden
Hans Grünfeld, algemeen directeur van VEMW: “De zorg is een cruciaal onderdeel van onze samenleving. Verduurzaming van de sector moet worden versneld om een toekomstbestendige en weerbare zorg te waarborgen. Daarvoor is passende financiële ondersteuning noodzakelijk. Uitstel leidt tot oplopende kosten. Bovendien zorgen aanvullende toekomstige verplichtingen, zoals het EU-ETS II, ervoor dat de kosten van niet-verduurzamen verder toenemen. Het is daarom belangrijk dat subsidieregelingen daadwerkelijk aansluiten bij de uitvoeringspraktijk. Positief is dat in de aanbevelingen ook aandacht wordt gevraagd voor netcongestie als belemmerende factor.”