In 2025 zette de Europese Unie een enorme stap vooruit richting een koolstofarm elektriciteitssysteem. Voor het eerst was de elektriciteitsproductie door wind en zon met 30% (2020: 20%) groter dan door de inzet van fossiele brandstoffen (29%). Dat blijkt uit de ‘European Electricity Review’, een analyse van de volledige jaarlijkse elektriciteitsopwekking en vraaggegevens voor 2025 in alle EU-27-landen. Het is het tiende jaarverslag over de EU-energiesector uitgegeven door Ember (voorheen: Sandbag).
Beleid
De Europese Commissie heeft onder meer met het ‘Affordable Energy Action Plan’ ingezet op het verduurzamen van de energievoorziening, waarbij deze ook betaalbaar moet zijn voor huishoudens en bedrijven, en waarbij de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit derde landen moet worden teruggedrongen.
Hernieuwbaar
In 2025 werd door wind en zon in 14 van de 27 EU-landen meer stroom opgewekt dan alle fossiele bronnen. Zonne-energie genereerde 369 TWh, met een groei van meer dan 20% voor het vierde jaar op rij, tot 13% van de EU-brede opwek van elektriciteit. Zonne-energie groeide in elk EU-land en was goed voor meer dan een vijfde van de elektriciteitsproductie in Hongarije, Cyprus, Griekenland, Spanje en Nederland. Windenergie bleef de op één na grootste elektriciteitsbron in de Unie met een aandeel van 17%.
Door uitbreiding van elektriciteitsopslag in batterijen, verbetering van het gebruik van transportcapaciteit op de netten en vergroting van vraagflexibiliteit kan een groter aandeel van zonne- en windenergie benut worden. En dat is van belang voor de systeemzekerheid en de betaalbaarheid, met voorspelbare en stabiele prijzen.
Fossiel
In de energiesector is de inzet van steenkool voor de elektriciteitsproductie al behoorlijk teruggedrongen. De EU is echter nog steeds sterk afhankelijk van aardgas. De inzet van gas voor elektriciteitsopwekking steeg met 8% ten opzichte van 2024, grotendeels door verminderde waterkrachtproductie (oorzaak: droogte). De EU-importrekening voor fossiele gassen is in 2025 met 16% gestegen tot €32 miljard. Prijspieken tijdens piekuren van het gasverbruik leidden tot stijging van de gemiddelde groothandelsprijzen van elektriciteit in 21 EU-landen.
Het jaarverslag is te vinden in onze Kennisbank
Bron: Ember (voorheen: Sandbag), januari 2026