In de industrie is het verduurzamen van het warmtegebruik de grootste klimaatuitdaging. Eens te meer doordat netcongestie de elektrificatie remt en koolstofarme waterstof nog nauwelijks beschikbaar is. De eerste NPVI Inspiratietour van 2026 opende een aantal wenkende perspectieven, zoals warmte-opslag, directe warmte-opwekking met zonnespiegels en stoomuitkoppeling.
Mogelijkheden
In de industrie is het verduurzamen van de warmtebehoefte de grootste uitdaging. Daar zit immers de grootste energievraag in. Het gros van deze verduurzaming zal via elektrificatie lopen, met alle uitdagingen die daarbij horen, zoals netcongestie. In de eerste NPVI Inspiratietour van 2026 zijn we ingegaan op een aantal mogelijkheden die nu al worden aangeboden en toegepast: de opslag van warmte, directe warmte-opwekking met zonnespiegels en de uitkoppeling van stoom.
Warmte opslag
Met de verduurzaming van de elektriciteitsproductie (zon-PV en wind) neemt het verschil tussen vraag en aanbod op enig moment - en in toenemende mate - toe. Dat verschil moet overbrugd worden. Voor de overbrugging van periodes van 1-4 uur is de opslag van elektriciteit in batterijen doeltreffend én doelmatig. Dat geldt echter niet voor langere periodes van bijvoorbeeld 1 dag tot 1 maand. Dan komt de opslag van warmte in beeld. Met mogelijkheden die verschillende media (water, fasematerialen, beton, e.d.) op meerdere temperatuurniveaus bieden. TNO heeft een database ontwikkeld van de verschillende aanbieders en eindgebruikers die op dit moment bekend zijn. Opvallend is dat het aanbod al redelijk internationaal ontwikkeld is, maar het aantal toepassingen in Nederland vooralsnog achterblijft. Werk aan de winkel dus!
Zonnewarmte
In Nederland heeft de inzet van zon-PV de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen. De inzet van zonnespiegels om direct warmte te produceren blijft echter in tegenstelling tot de Zuid-Europese landen nog achter. Terwijl die toepassing een rendement heeft dat 3 keer zo hoog is (72 versus 22 procent). Het bedrijf SunArc combineert zonnespiegels met een warmte-opslag (<100 tot 425 graden Celsius) op locatie. Voordeel daarvan is dat de energiegebruiker minder elektriciteit hoeft te importeren en zo het openbare net kan ontlasten. Voorwaarde is wel dat er voldoende ruimte beschikbaar is voor de opwek en de opslag.
Uitkoppeling
Een aantal energie-intensieve bedrijven in de Rotterdamse Botlek heeft zich ten doel gesteld om doelmatiger met energie om te gaan door stoom uit te koppelen via een centraal stoomnetwerk. LyondellBasell is - naast ondermeer Huntsman, AirLiquide, Cabot en Lanxess - een van de voortrekkers daarvan. De grootste uitdaging bleek om tot een sluitende positieve business case te komen voor de voorziening als geheel én elke deelnemende partij. Dat is gelukt door te starten met een identificatie van de essentiële elementen daarvoor, de belangrijkste knelpunten en mogelijkheden op de tafel van besluitnemers te leggen, en vastberadenheid en veerkracht te tonen. Resultaat: een stoom- en emissiereductie tot 15 procent. In getallen: een jaarlijkse reductie van 250 kton CO2, 100 ton stikstof, en 125 mln m3 aardgas. In het derde kwartaal van 2026 moet het laatste deel van het netwerk gerealiseerd zijn.
Informatie m.b.t. de presentaties wordt binnen één week beschikbaar gesteld op de site van het NPVI, www.verduurzamingindustrie.nl. Daar is ook informatie te vinden over eerdere inspiratietours en andere nuttige informatie m.b.t. de verduurzaming van de industrie in Nederland.