Terug naar nieuws

Subsidie voor producent, maar vergeet de afnemer niet

Elektriciteit Beleid en toezicht, Markt, Subsidie19 januari 2026Matthieu van den Beld

Het kabinet heeft in de recente Kamerbrief over subsidietender voor 1 GW windenergie op zee in 2026 het besluit bevestigd om in 2026 subsidie beschikbaar te stellen voor één windpark van circa 1 GW, kavel IJmuiden Ver Gamma-A. Dit is een nieuwe ontwikkeling in de uitrol van offshore windenergie: waar de plannen in voorgaande jaren voorzagen in meerdere tenders, kiest het kabinet er nu bewust voor om het budget te concentreren op één projectronde met een realistische kans van slagen. VEMW onderschrijft de noodzaak om de bouw van Wind op Zee te stimuleren, maar vraagt hierbij wel oog te houden voor de afnemers.

Nieuwe tender

Met het besluit om in 2026 een tender van slechts 1 GW met subsidie open te stellen volgt het kabinet het advies van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Dat concludeerde eerder dat het beschikbare budget bij dubbele tenderopening onvoldoende is om beide rondes met voldoende concurrentie en slagingskans te laten verlopen. Het kabinet zegt met deze aanpak stilstand in de uitrol te voorkomen en te zorgen dat de sector niet verder onder druk komt. De achtergrond van deze keuze ligt in de ontwikkeling van de markt voor windenergie op zee. De marktomstandigheden zijn de afgelopen tijd veranderd door stijgende bouw- en financieringskosten, onduidelijkheid over de verwachte vraag naar elektriciteit en langjarige afnamecontracten. Dat heeft ertoe geleid dat ontwikkelaars, ondanks aangepaste vergunningsvoorwaarden, in oktober 2025 geen biedingen indienden voor de tender op kavel Nederwiek I-A.

Subsidie

De subsidie zelf wordt vormgegeven binnen de SDE++-systematiek, met een maximum tenderbedrag van €104/MWh zoals geadviseerd door het PBL. In totaal is circa €2,5 miljard aan middelen gereserveerd, grotendeels uit het Klimaatfonds en aangevuld via SDE++. De Kamerbrief benoemt expliciet dat een lager winnend tenderbedrag mogelijk is, wat de uiteindelijke kasuitgaven kan drukken.

Wind op Zee blijft één van de weinige technologieën die op grote schaal en relatief snel COâ‚‚-vrije productie kan toevoegen. Tegelijk toont de huidige situatie dat de tenders niet altijd voldoende marktprikkels bieden voor de ontwikkeling ervan. Het kabinet werkt daarom ook aan instrumenten zoals Contracts for Difference (CfD’s) voor de periode na 2027 om investeringszekerheid te vergroten.

Vergeet de afnemer niet

Algemeen directeur Hans Grünfeld: “Voor VEMW staat vast dat Wind op Zee cruciaal blijft voor onze duurzame energievoorziening. Het is positief dat in deze tender gefocust wordt op één windpark en dat subsidie beschikbaar is om de slagingskans te vergroten. Er dient in de tendervoorwaarden echter ook aandacht te zijn voor de afname van de geproduceerde elektriciteit, bijvoorbeeld via eisen voor het sluiten van langjarige contracten met grote elektriciteitsafnemers. We moeten ervoor zorgen dat de instrumenten zodanig zijn vormgegeven dat ze investeringszekerheid geven aan ontwikkelaars en tegelijk perspectief op  betaalbare stroom voor afnemers bieden.”

De kamerbrief is hier te downloaden in onze Kennisbank.