Vandaag heeft de ACM het besluit over het nieuwe prioriteringskader gepubliceerd. Het nieuwe prioriteringskader, dat vanaf 1 januari ingaat, vervangt het oude kader dat eerder dit jaar door de rechter vernietigd is. De reden hiervoor was onvoldoende onderbouwing van de verschillende categorieën. In het nieuwe kader neemt de ACM daarnaast ook meer partijen mee in de prioritering, zoals telecom en openbaar vervoer. Hoewel in beginsel geen voorstander van maatschappelijk prioriteren, juicht VEMW het opnemen van deze maatschappelijke functies toe.
Nieuw prioriteringskader
Transportcapaciteit wordt normaliter op basis van ‘first come, first serve’ uitgegeven. Dit houdt in dat aanvragen voor transportcapaciteit door netbeheerders worden behandeld op basis van het moment dat ze binnenkomen. Door netcongestie kan er beperkt transportcapaciteit uitgegeven worden en ontstaan wachtlijsten. Met het prioriteringskader had de ACM besloten dat bepaalde partijen voorrang kregen op deze wachtrijen op basis van hun maatschappelijke waarde. Veertien partijen, waaronder ook VEMW-leden, tekenden hiertegen beroep aan. Het CBb is in deze zaak tot de conclusie gekomen dat de ACM wel degelijk bevoegd is om een prioriteringskader op te stellen. Echter, de manier waarop het oude prioriteringskader was opgesteld is onzorgvuldig voorbereid en niet goed gemotiveerd, waarbij de betrokken belangen onvoldoende afgewogen zijn. Hiermee vernietigde het CBb het ude prioriteringskader. In afwachting van een nieuw kader, en tot uiterlijk 1 januari 2026, blijft dat oude kader wel geldig.
Nu heeft de ACM vanochtend het nieuwe prioriteringskader gepresenteerd. De drie categorieën die in het oude kader gehanteerd werden, namelijk congestieverzachters (partijen die netcongestie kunnen helpen verlichten), veiligheid (defensie, politie) en basisbehoeften (drinkwatervoorziening, onderwijs, woonbehoefte), blijven bestaan. Wel zijn de tweede en derde categorieën uitgebreid met extra functies.
Uitbreiding maatschappelijke functies
In haar zienswijze riep VEMW op om, wanneer er dan toch maatschappelijk geprioriteerd moet worden, zoveel mogelijk maatschappelijke functies mee te nemen. De ACM heeft hier gehoor aan gegeven en breidt ten opzichte van het oude prioriteringskader de categorie ‘veiligheid’ uit met de functies zeer sensitieve technologieën, alarm- en waarschuwingsdiensten (zoals C2000) beveiligde communicatiekanalen, douane, verkeersveiligheid, ziekenhuizen, bloedvoorziening, RIVM, Europol en riool/afvalwater. De categorie ‘basisbehoeften’ heeft de ACM aangevuld met de functies openbaar vervoer, gedeelde huisvesting (bijvoorbeeld voor zorg of opvang), telecommunicatie en gasopslagen voor gasleveringszekerheid.
In de zienswijze riep VEMW ook op om projecten met significante CO2-reductie prioriteit te geven. ACM geeft aan dit te onderzoeken en van plan te zijn deze categorie ook toe te voegen. Echter, dit is een zeer ingewikkelde categorie en heeft meer uitwerking nodig dan mogelijk was in het tijdsbestek dat er was. Bij een latere evaluatie van het prioriteringskader zal de ACM hier verder uitspraak over doen.
Prioriteren is geen oplossing
Algemeen directeur Hans Grünfeld van VEMW: “Het is goed dat ook belangrijke maatschappelijke functies als telecom en openbaar vervoer nu opgenomen zijn in het prioriteringskader. Prioritering is echter geen oplossing. Het zorgt voor grote onzekerheid voor partijen die geen prioriteit krijgen, of in een lagere categorie vallen. Het is cruciaal dat ook deze partijen een perspectief krijgen op de broodnodige transportcapaciteit. Maximaal inzetten op netuitbreidingen en slimmere benutting van het bestaande net dient de hoogste prioriteit te krijgen!”
Benieuwd of u ook prioriteit krijgt? Het gehele besluit, inclusief het kader, is hier te vinden in onze kennisbank.