Historie

Collectieve belangenbehartiging en individuele dienstverlening op het gebied van Energie, Milieu en Water voor de zakelijke afnemer sinds 1915

De Vereniging voor Energie, Milieu en Water (VEMW) ontstaat  in 1998 uit een fusie van de Vereniging Krachtwerktuigen (opgericht april 1915) en het Samenwerkingsverband Industriële Grootafnemers van Energie (SIGE). Het bieden van technische assistentie aan gebruikers van stoomketels en krachtwerktuigen en belangenbehartiging zijn de belangrijkste taken van de Vereniging Krachtwerktuigen. De oprichting valt samen met de versnelde industrialisatie die Nederland sinds 1890 doormaakt. Omdat de industrie stoom, en later elektriciteit, steeds meer centraal inkoopt, betreedt de vereniging het terrein van inkoop van elektriciteit. Centraal energie inkopen doet VEMW niet meer, maar collectieve belangenbehartiging en individuele dienstverlening karakteriseert de vereniging sinds haar oprichting.

Energie: overvloed en schaarste 
De ontwikkelingen op de energiemarkt kennen vier fasen:
  • Tot 1950 zijn de energieprijzen relatief hoog, treedt er periodieke schaarste op, speelt de decentrale elektriciteitsopwekking voor de industrie een belangrijke rol en wordt elektriciteit als krachtbron voor de industrie belangrijk. 
  • Tussen 1950 en 1973 zijn de energieprijzen laag, het aanbod van energie overvloedig en groeit de centrale elektriciteitsvoorziening sterk. Er vindt een omschakeling plaats van steenkool en olie naar gas na ontdekking van het Groningenveld (Slochteren) in 1959. Gas gaat een steeds grotere rol (tot 60%) spelen in de brandstofmix en in de industrie (feedstock, warmteproductie en elektriciteitsopwekking).
  • In de periode 1973-1998 zijn er sterk fluctuerende energieprijzen. Er ontstaat bewustzijn dat schaarste aan energie op de loer ligt en besparingen nodig zijn. De decentrale opwekking van elektriciteit, waaronder Warmte Kracht Koppeling, maakte in deze jaren een forse (her)opleving door, waar overheidsstimulering aan bijdraagt. 
  • Eind 20ste, begin 21ste eeuw wordt de energiemarkt geliberaliseerd en is er meer aandacht voor duurzaamheid. De klimaatdiscussie en de voorzieningszekerheid zijn redenen om diversificatie in de energiebronnen in te zetten. Elektriciteit en gas worden centraal vermarkt en verhandeling van CO2 doet zijn intrede. 
Water: publiek/privaat
Met de opkomende aandacht voor milieu en water wordt in april 1959 de afdeling Industriewater toegevoegd aan de vereniging. De ontwikkelingen op watergebied kenmerken zich vooral door de monopolievraag van de sector. Eind van de 20e eeuw besluit Nederland dat drinkwater een publieke monopolie is en moet blijven. Vanaf 2003 pleit VEMW voor een sterke rechtspositie van (zakelijke) consumenten als gebonden afnemers van dat monopolie. Met het aannemen van de Eigendomswet in 2005 wordt regulering van de sector voorbereid. Mede door de aanhoudende inzet van VEMW wordt de drinkwatersector bij de inwerkingtreding van de Drinkwaterwet aan tariefregulering onderworpen.

Europa 
De werkzaamheden van VEMW bestrijken ook  het Europese speelveld. Voor de energiemarkt werkt VEMW hierin samen met zusterorganisaties uit 16 landen, verenigd in IFIEC. Voor water werkt VEMW samen met diverse Nederlandse brancheverenigingen, maar ook wel rechtstreeks met beleidsmedewerkers in Brussel. 

Koninklijk
Op 16 juni 2016 ontving VEMW uit handen van burgemeester Victor Molkenboer van Woerden het predicaat Koninklijke. "De Vereniging voor Energie, Milieu en Water (VEMW), gevestigd te Woerden, dient hierbij een aanvraag in voor het predicaat ‘Koninklijk’.” Met deze woorden vroeg VEMW in 2015 Zijne Majesteit de Koning, om de vereniging het predicaat Koninklijk toe te kennen. Aanleiding voor de aanvraag was dat de ondersteuning en belangenbehartiging van bedrijven en instellingen op het gebied van energie en water, al 100 jaar vanuit deze organisatie plaatsvindt. De kwaliteit van de Nederlandse energie- en watervoorziening was en is vandaag nog steeds één van de sleutelfactoren voor ondernemingen om zich in Nederland te vestigen. Dat maakt VEMW een organisatie van landelijke betekenis. En daarom mag VEMW zich nu: de Koninklijke VEMW noemen.