22 juni 2022

Nederlandse industrie gebruikt fors minder water dan veertig jaar geleden

Totale winning en gebruik van water in Nederland op hetzelfde niveau

De totale winning en het totale gebruik van water is de afgelopen veertig jaar op hetzelfde niveau gebleven ondanks dat de economie in die periode sterk is gestegen. Schommelingen worden vooral veroorzaakt door droge versus natte jaren en variaties in de koelwaterhoeveelheden. Het totale watergebruik door de industrie ligt in 2020 wel flink onder het niveau van veertig jaar geleden. Dit blijkt uit de nieuwste cijfers op de website Compendium voor de Leefomgeving, een website van de Rijksoverheid die feiten en cijfers over milieu, natuur en ruimte presenteert. Water wordt vooral gebruikt door energiebedrijven, industriële bedrijven, drinkwaterbedrijven en in de landbouw.

Pieken in droge jaren
Het gebruik van grondwater is iets gedaald, maar laat pieken zien in 2018, 2019 en 2020 door de droogte in die jaren. Het gebruik van oppervlaktewater is heel licht gestegen en fluctueert van jaar tot jaar. Het drinkwatergebruik is sinds 2005 tamelijk constant, maar iets gedaald ten opzichte van de jaren negentig van de vorige eeuw. Dit terwijl de bevolking wel sterk is gegroeid in deze periode. Sinds 2014 stijgt het weer iets, en bereikte in 2018 een piek vanwege de droogte in dat jaar.

Gebruik van oppervlaktewater verschuift naar zout water
Oppervlaktewater wordt vooral toegepast als koelwater door industrie en energiebedrijven. Schommelingen in de onttrekking worden veroorzaakt door fluctuerende koelwaterhoeveelheden. Elektriciteitsbedrijven zijn de grootste onttrekkers van oppervlaktewater. In 2020 ging het om bijna 60% van het totaal. Sinds 2003 wordt steeds meer zout oppervlaktewater gebruikt voor koeling. In recente jaren is die trend versterkt doorgezet. Vanaf 2018 komt de helft van het oppervlaktewater uit zoute wateren vanwege de realisatie van elektriciteitscentrales aan de kust en bij zeehavens. Dat is ten koste gegaan van andere centrales meer landinwaarts die met zoetwater koelen.

Industrie gebruikt minder water
Het totale watergebruik door de industrie ligt in 2020 flink onder het niveau van veertig jaar geleden. Sinds 1976 is bijvoorbeeld de grondwateronttrekking met ruim 70% verminderd. Het leidingwatergebruik in de industrie daalde tussen 2003 en 2012 en liet daarna een grillige ontwikkeling zien. In 2020 is het leidingwatergebruik 209 miljoen m3, ongeveer gelijk aan tien jaar geleden tijdens de economische crisis. Omdat de economische omvang van de sector industrie in 2020 groter is dan 2009, gebruiken deze bedrijven relatief minder water ten opzichte van hun economische activiteiten. De voortgaande inspanningen van bedrijven om het watergebruik te beperken, bijvoorbeeld door het sluiten van waterkringlopen en hergebruik van proceswater, hebben tot besparingen geleid ondanks de substantiële groei van economische productieactiviteiten, aldus het Compendium.

Bron: Compendium voor de leefomgeving