28 september 2018

Prijsstijgingen door Belgisch tekort elektriciteitsproductie?

België stevent af op productietekort in november

België stevent af op een nieuw elektriciteitsproductietekort in november. Burgers, bedrijven en andere stakeholders worden nu reeds geïnformeerd dat - onvoorzien - slechts 1 van de 7 kernreactoren beschikbaar zal zijn. Door betonrot, technische mankementen en gepland onderhoud valt hierdoor zo’n 2000 MW aan capaciteit ongepland weg, een kleine 20 procent van de normaal beschikbare totale productiecapaciteit in België. Onduidelijk is vooralsnog hoe dit tekort opgevangen zal en kan worden, en wat de gevolgen voor Nederland zullen zijn, zoals elektriciteitsprijs stijgingen. 

Kernenergie
België is voor ruim de helft van haar stroombehoefte afhankelijk van 6 kernreactoren in Doel en Tihange. De beschikbaarheid van deze centrales staat al langere tijd onder druk door een combinatie van factoren. Zo zijn de eenheden Tihange 2 (1008 MW) en 3 (1046 MW) en Doel 4 (1039 MW) wegens betonrot buiten werking gesteld tot volgend jaar. Tihange 1 (962 MW) en Doel 1 (433 MW) zijn wegens onderhoud niet beschikbaar en Doel 2 (433 MW) wegens technische mankementen. Alleen Doel 3 (1056 MW) zal naar verwachting elektriciteit produceren. Dit is significant op een schaalgrootte waarbij de verwachtte landelijke piek rond de 13.500 MW ligt.

Alternatieven
Door het wegvallen van bijna de gehele kernenergieproductie wordt naarstig gezocht naar alternatieve bronnen om in de vraag te kunnen voorzien. Normaliter zou de strategische reserve die het land de afgelopen jaren opgebouwd heeft soelaas kunnen bieden. Deze omvat productiecapaciteit die niet deelneemt aan de markt plus vraagzijdebeheer. Op basis van de – toen - beschikbare data heeft de verantwoordelijke minister in september besloten dat aan deze capaciteit  dit jaar geen behoefte bestaat. Resteert de mogelijkheid om stroom te importeren uit de buurlanden. De daarvoor benodigde interconnectiecapaciteit schommelt tussen 2000 MW (marktcapaciteit) en grofweg 5500 MW (technische capaciteit). 

Vraagsturing
Ook kan gebruik worden gemaakt van vraagsturing (“demand response”) tijdens pieken, die normaliter optreden tussen 07:00-09:00 en 17:00-19:00. De capaciteit die dit oplevert is sterk afhankelijk van de bereidheid van bedrijven om tegen een vergoeding op momenten van schaarste minder elektriciteit te verbruiken. Op basis van eerdere jaren wordt een capaciteit van 1000 MW als reële uitkomst gezien. In de meest extreme pieken kan de minister een oproep doen tot vermindering van het verbruik. De afgelopen jaren heeft dat tot 400 MW vraagreductie opgeleverd. Ten slotte wordt ook verwacht dat de vraag in enige mate zal reageren op de hoge inkoopprijs. Dit effect wordt echter beperkt door een ingesteld plafond (cap) van 3000 euro per MWh. Als al deze opties benut zijn resteert in het uiterste geval het gedwongen afschakelen van gebruikers.

Gevolgen Nederland
Deskundigen verwachten dat de gevolgen voor Nederland beperkt zullen blijven. De situatie in België beïnvloedt de Nederlandse leveringszekerheid niet, ervan uitgaande dat de Belgische netbeheerder Elia het afschakelplan hanteert, mocht er een langdurige onbalans optreden. Door de schaarste aan elektriciteitsproductie in België zal de vraag naar stroom op de Nederlandse markt toenemen met prijsstijging als gevolg.

Dinsdag 2 oktober zullen minister Marghem en landelijk netbeheerder Elia vragen beantwoorden in het Belgische Parlement, hetgeen de te verwachten productie en de mate waarin gebruik gemaakt moet worden van demand response en interconnectiecapaciteit zal verduidelijken.

Meer informatie vindt u hier.

VEMW, 28 september 2018

Bij hergebruik gelieve terug te linken naar deze pagina