16 maart 2018

RLi waarschuwt voor gevolgen digitalisering stroomvoorziening

Overheid moet initiatief nemen voordat grote incidenten ontstaan

De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLi) heeft de regering en het parlement haar adviesrapport

 ‘Stroomvoorziening onder digitale spanning’ aangeboden. De betrouwbaarheid van de voorziening staat onder druk door de digitalisering, nodig om meer en decentrale bronnen (wind, zon-PV) te kunnen benutten, de toenemende elektrificatie (warmtepompen, e.d.), opslagsystemen (batterijen) en slimme meters te faciliteren. De complexiteit neemt toe en er ontstaan nieuwe kwetsbaarheden, bijvoorbeeld door cyberaanvallen en onvoorzien gedrag van voorgeprogrammeerde, zelflerende en autonoom beslissende apparaten. De RLi adviseert de overheid initiatief te nemen voordat grote incidenten ontstaan. VEMW verwelkomt het advies.

Advies
Centraal in het RLi-advies staat de vraag of de overheid haar belofte aan de samenleving om te zorgen voor een betrouwbare, veilige, betaalbare en schone stroomvoorziening gestand kan blijven doen, gegeven het feit dat de digitalisering van het systeem de komende jaren een nieuwe fase in gaat. Kernvraag is welke risico’s dit met zich meebrengt en of deze risico’s in voldoende mate onderkend en afgedekt zijn. Naast de dreiging van moedwillige verstoring door cybercriminaliteit gaat het ook om de potentiële gevolgen van software ontwerpfouten en van onvoorzien ‘gedrag’ van autonome systemen die de stroomvoorziening in toenemende mate reguleren. De RLi signaleert dat de aandacht van de overheid voor de digitale kwetsbaarheden zich vooral richt op openbare netwerken, in publieke handen, terwijl de stabiliteit van het totale elektriciteitssysteem met name ondergraven kan worden vanuit onderdelen die niet in publiek maar privaat eigendom zijn. Nieuwe risico’s die, zo stelt de RLi, vragen om een grondig, nader onderzoek, nog voordat ze leiden tot  maatschappelijke ontwrichting. Onderzoek naar onder meer financiële of juridische prikkels gericht op de toegang tot de energiemarkt, dataverkeer, beboeting bij nalatigheid en aansprakelijkheid. De RLi adviseert de overheid Europese samenwerking te zoeken omdat de energie- en ICT-voorzieningen internationaal verknoopt zijn. Onderzocht moet worden hoe digitale systemen en software-updates veilig en gestandaardiseerd ontworpen en uitgevoerd kunnen worden.

Afhankelijkheid en risico’s
Algemeen directeur Hans Grünfeld: “wij weten uit het recente verleden hoe maatschappelijk ontwrichtend onderbrekingen van de elektriciteitsvoorziening kunnen zijn, met persoonlijke, materiële en financiële gevolgen. Het belang van de betrouwbaarheid en de kwetsbaarheid van de voorzieningen neemt toe door de gelijktijdige elektrificering van de maatschappij en de voortschrijdende digitalisering van de energievoorziening. VEMW prijst de aanbeveling van de RLi om een grondig, nader onderzoek te doen, nog voordat grote incidenten optreden. Immers, al in 2009 heeft de overheid in een Nationale Risicobeoordeling 33 dreigingsscenario’s beschreven voor bedreigingen die de samenleving kunnen ontwrichten, verdeeld over zes thema’s, waaronder de energievoorzieningszekerheid, uitval van ict-voorzieningen en klimaatverandering. Het kabinet oordeelde toen dat verstoring van de energievoorzieningen (elektriciteit, olie of gas) en ict-voorzieningen (internet, telecommunicatie en dataverkeer) een risico is dat extra aandacht moet krijgen, maar bij die vaststelling is het – behoudens enkele boekhoudkundige aanpassingen -gebleven.”

Meer informatie kunt u hier vinden.


VEMW, 16 maart 2018

Bij hergebruik gelieve terug te linken naar deze pagina