12 oktober 2017

Kabinetsplannen bieden perspectief voor industrietransitie

VEMW is blij met ambitieus coalitieakkoord, maar zet vraagtekens bij nadruk op CO2-opslag

VEMW is over het algemeen positief over het coalitieakkoord, waarin de regering zich een ambitieus klimaatdoel heeft gesteld, daarvoor in totaal vier miljard euro aan middelen reserveert en samen met betrokkenen in een nationaal energie- en klimaatplan daarover afspraken maakt. Op weg naar 2050, wanneer Nederland nagenoeg emissieloos moet zijn volgens het klimaatakkoord van Parijs, stelt het nieuwe kabinet voor om de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990 ongeveer te halveren in 2030. Hierbij is terecht een belangrijke rol weggelegd voor CO2-opslag, maar er is meer nodig voor een succesvolle transitie van de industrie, zo stelt VEMW.


CO2-reductie mogelijk
De industrie heeft inderdaad een aanzienlijk aandeel in de uitstoot CO2 en heeft zelf ook de ambitie uitgesproken haar emissies sterk omlaag te zullen brengen om de klimaatdoelen te halen. Dit is mogelijk, zo concludeerde McKinsey in haar rapport Industry transition – mission (im)possible, terwijl tegelijkertijd de economische positie van de Nederlandse industrie wordt versterkt. VEMW heeft aangegeven bereid te zijn een significante bijdrage te leveren aan effectief klimaatbeleid. Hiervoor is het noodzakelijk dat de Nederlandse industrie de transformatie doormaakt naar innovatieve, moderne en nagenoeg CO2-vrije bedrijvigheid. Actieve betrokkenheid en faciliterend beleid van de overheid kan deze industrietransitie mogelijk maken. Het coalitieakkoord biedt volop kansen hiervoor, zoals ook letterlijk genoemd staat: "Een passend, op innovatie gericht beleidspakket kan ervoor zorgen dat de concurrentiepositie van de Nederlandse industrie niet in gevaar komt en dat voortgebouwd wordt op de kracht die Nederland heeft. Goed en slim klimaatbeleid biedt kansen voor economische groei en werkgelegenheid."


CO2-afvang en -opslag
Voor het terugdringen van de uitstoot van broeikaskassen door de industrie, wijst het kabinet vooral richting de afvang en opslag van CO2 (carbon capture and storage, CCS). Van de totale CO2-vermindering in 2030 (56 megaton CO2) moet maar liefst een derde deel door de industrie afgevangen en in lege gasvelden opgeslagen worden. CCS is wat VEMW betreft zeker onderdeel van de oplossing, maar de omvang van 18 Mt CO2 en het tempo waarin dat moet gebeuren, is totaal onrealistisch. Dit zou betekenen dat de industrie maar liefst 80% van haar inzet om CO2-uitstoot te verminderen in 2030, richt op CO2-afvang en -opslag. De techniek is in Nederland nog niet in gebruik genomen, de infrastructuur hiervoor moet ontwikkeld worden en bovendien is de techniek überhaupt niet altijd geschikt voor industriële processen. Het is dus de vraag hoe doelmatig deze maatregel is, zo gaf Hans Grünfeld, algemeen directeur van VEMW, ook aan in het NOS Journaal van 11 oktober jl.. Voor de beoogde industrietransitie is de opvang van CO2, kortom, niet voldoende.


Diversiteit aan maatregelen
Er zijn ook andere, geschikte vernieuwingen nodig voor een moderne industrie die kan bijdragen aan de energietransitie. Zo leunt de verduurzaming van de industrie in belangrijke mate op de elektrificatie van het energiegebruik, de inzet van CO2-vrije stroom voor de productie van duurzame grondstoffen zoals waterstof en biomassa, en de implementatie van hybride systemen die kunnen switchen naar elektriciteit wanneer er veel aanbod van duurzame stroom is. In het voorstel van VEMW, dat gebaseerd is op onderzoek van McKinsey, wordt een achttal concrete, effectieve maatregelen genoemd, onder te verdelen in efficiëntievoordelen, benutting van flexibiliteit, opschalingsopties en innovatiekansen.

Al met al ziet VEMW kansen in deze meerjarige agenda voor het kabinetsbeleid, maar blijft de belangenbehartiger pleiten voor een variatie van maatregelen en maatwerk waar nodig. VEMW kijkt uit naar een constructieve samenwerking met het nieuwe kabinet om te zorgen dat de energietransitie en de industrietransitie hand in hand gaan.



VEMW, 12 oktober 2017
Bij hergebruik gelieve terug te linken naar deze pagina