30 juni 2017

Koelwater: van lozing naar nuttig gebruik restwarmte

Rijkswaterstaat onderzoekt mogelijkheden hergebruik restwarmte industrie

Rijkswaterstaat (RWS) heeft aan de onderzoeksinstituten Deltares en CE Delft gevraagd om onderzoek te doen naar mogelijkheden om te komen tot hergebruik van restwarmte. Het gaat om warmte die nu nog wordt afgevoerd naar de omgeving, met name via lozing van koelwater. Uit eerdere studies van de instituten is gebleken dat de industrie grote hoeveelheden warmte (circa 100-200 PJ per jaar) naar het oppervlaktewater en de lucht loost. Naar schatting is de helft daarvan nuttig te gebruiken. 

Restwarmte
In veel industriële productieprocessen wordt aardgas gebruikt om warmte te produceren. Water is daarbij de belangrijkste energiedrager (veelal als stoom). Na gebruik resteert er lage druk stoom cq warm water, dat op economische gronden niet nuttig bruikbaar is en als restwarmte wordt geloosd op het oppervlaktewater (koelwater) respectievelijk de lucht (koeltoren, schoorsteen). Ook energiecentrales (kolen, aardgas) raken zo hun restwarmte kwijt.

Klimaatproblematiek
In het kader van de klimaatproblematiek wordt via de transitiepaden hoge temperatuur warmte (elektriciteitsproductie, energie-intensieve industrie) en lage temperatuur warmte (gebouwde omgeving) gekeken naar de mogelijkheden om het energiegebruik te reduceren en de restwarmte beter te benutten. Zo kunnen woonwijken of andere bedrijven in de omgeving via warmtenetten overtollige restwarmte opnieuw inzetten met flinke energiebesparingen als gevolg.  Nuttig hergebruik van overtollige restwarmte leidt bovendien tot reductie van de CO2-emissie.

Hergebruik van restwarmte is ook om een andere reden wenselijk. Vooral in warme zomers kan een te hoge temperatuur van het oppervlaktewater leiden tot problemen zoals algenbloei en botulisme. Dit kan er toe leiden dat warmtelozingen op het oppervlaktewater beperkt moeten worden, zoals bijvoorbeeld gebeurde in 2003 (‘code rood’). Dit kan zeer schadelijke economische gevolgen hebben voor de industrie en beperkingen opleggen aan de elektriciteitsproductie. Door klimaatverandering wordt verwacht dat lozingen vaker beperkt moeten worden. Reductie van warmtelozingen kan ook positieve effecten hebben voor de ecologische waterkwaliteit.

Onderzoek
De eerste fase van het onderzoek moet in het najaar een probleemanalyse op landelijke schaal opleveren. En een overzicht van kansen op korte termijn, de zogenaamde “quick wins”. Tevens moet een beeld ontstaan van de verschillende stakeholders en de rol die zij kunnen en willen vervullen in het kader van hergebruik van restwarmte. VEMW vertegenwoordigt vele industriële koelwaterlozers en is actief betrokken bij de nationale discussie over de energietransitie. In een position paper ‘Samen op weg naar minder’ geeft VEMW aan dat een radicale verlaging van de CO2-voetafdruk van het energiegebruik en de energieproductie van de bedrijven in 2050 mogelijk is, maar dat daar ook een en ander voor nodig is. Daarbij is ook duidelijk dat dit niet kan worden gerealiseerd zonder een transitie van de warmtevraag.

VEMW is verheugd met het RWS-onderzoek en levert daar graag een bijdrage aan. Het is goed dat hergebruik van restwarmte nu ook door de waterbeheerder wordt geagendeerd in aanvulling op initiatieven die al lopen op andere beleidsterreinen, zoals energie (EZ) en gemeentelijke en regionale warmtenetten (BZK).

VEMW, 29 juni 2017

Klik hier voor meer informatie.

Bij hergebruik gelieve terug te linken naar deze pagina