2 december 2016

Capaciteitsmechanisme mag markthervorming niet in de weg staan!

Europese Commissie wil niet gevolg maar oorzaak marktfalen aanpakken

Met haar nieuwe brede energiestrategie voor 2030 kiest de Europese Commissie nadrukkelijk voor hervorming van het ‘energy-only marktmodel’ voor elektriciteit. Capaciteitsmechanismen mogen die hervorming niet in de weg staan en alleen in uitzonderlijke gevallen toegepast worden als tijdelijke maatregel wanneer de markt zijn werk niet kan doen. VEMW steunt de genuanceerde en scherpe analyse van de Commissie en plaatst een kanttekening.

Marktverstoring
Om een goed functionerende interne Europese elektriciteitsmarkt tot stand te brengen is rond de eeuwwisseling het zgn. ‘energy only model’ ingevoerd. De markt wordt daarbij gevormd door partijen die transacties overeenkomen voor de commodity elektriciteit op basis van prijssignalen. Elektriciteitsproducenten ontvangen geen separate vergoeding voor het beschikbaar stellen van capaciteit. De afgelopen jaren staat het model onder toenemende druk. Dit is enerzijds het gevolg van snel groeiend marktaandeel van nieuw elektriciteitsproductievermogen, waardoor overcapaciteit is ontstaan, en anderzijds juist het gebrek aan nieuwe investeringen ter vervanging van oude centrales. Ook zijn er hierdoor toenemende netwerkcongestieproblemen ontstaan in een aantal EU-lidstaten. In een aantal lidstaten zijn als reactie op deze ontwikkelingen zogenaamde capaciteitsmechanismen ingesteld. Daarbij ontvangen elektriciteitsproducenten behoorlijke vergoedingen voor het stand-by houden van productiecapaciteit; vaak kolen- of gasgestookt.

Capaciteitsmechanisme
De Europese Commissie geeft in haar ‘winterpackage’ prioriteit aan de reorganisatie van de markt en de integratie van hernieuwbare elektriciteit in het marktmodel. Onder meer door gelijke behandeling voor alle energievormen, hernieuwbaar en fossiel. Capaciteitsmechanismen mogen pas worden ingezet door lidstaten wanneer alle andere markt-gerelateerde oplossing onvoldoende zijn voor een betrouwbare en betaalbare voorziening. Die inzet mag ook niet meer dan een tijdelijke oplossing zijn. Ook moeten capaciteitsmechanismen worden opengesteld voor ander vermogen, waaronder ‘demand side management’ en vermogen uit het buitenland. Elektriciteitscentrales die gebouwd worden na inwerkingtreding van de nieuwe regels mogen alleen deelnemen aan een mechanisme als de uitstoot van die centrales lager is dan 550 gram CO2/kWh. Reeds bestaande centrales die 550 gram CO2/kWh of meer uitstoten mogen 5 jaar na inwerkingtreding van de regels niet langer deel uitmaken van een capaciteitsmechanisme. Lidstaten die al een capaciteitsmechanisme hebben zullen dat in lijn moeten brengen met de nieuwe regels.

Algemeen directeur Hans Grünfeld van VEMW: “wij steunen de genuanceerde en scherpe analyse van de Commissie. De oorzaken van marktfalen zoals in België, Frankrijk en Polen moeten aangepakt worden. Oorzaken zoals een gebrek aan marktwerking en investeringen in – grensoverschrijdende – infrastructuur. Te gemakkelijk wordt in dit soort landen gegrepen naar de - ondoelmatige – capaciteitsmechanismen die gericht zijn op de gevolgen van marktfalen. Terecht dat de Commissie voorstelt lidstaten verplicht om eerst een zogenaamde  ‘European generation adequacy assessment uit te voeren. Als daaruit geen noodzaak blijkt voor een capaciteitsmechanisme zal deze niet worden toegestaan. Een kanttekening is dat de eisen van de Commissie op zich terecht zijn, maar wanneer de markt niet goed functioneert, heeft alternatief aanbod en aanbod uit het buitenland moeilijk toegang en is het de vraag of dit aanbod beschikbaar is om als capaciteitsmechanisme te fungeren.”

Bron: VEMW, 2 december 2016

Bij hergebruik gelieve terug te linken naar deze pagina