9 juli 2013

EZ: neutraal tot positief effect Programmatische Aanpak Stikstof (PAS)

 Vorige week heeft het ministerie van Economische Zaken de resultaten aan de Tweede Kamer gepresenteerd van een onderzoek naar de sociaaleconomische effecten van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). Die effecten zijn tot 2030 neutraal tot positief, ook voor de industrie (uitstoot NOx). Schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid treden niet op; wel neemt de geurhinder (NH3) af. De effecten op het landschap en de ruimtelijke ontwikkelingen zijn verschillend. Goed nieuws voor de industrie als geheel, niet noodzakelijkerwijs voor een individueel bedrijf.

De belasting met stikstof vormt het grootste probleem bij de implementatie van de zogenaamde Natura 2000 gebieden. In Nederland zijn meer dan 130 van deze gebieden die een te hoge belasting van stikstof hebben. Dat komt door economische activiteiten als landbouw, verkeer en industrie. Met de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) wil de overheid samen met een aantal organisaties de impasse in de vergunningverlening opheffen door de achteruitgang van de biodiversiteit in Natura 2000 gebieden te stoppen zonder economische ontwikkelingen tot stilstand te brengen. Hiervoor moet de stikstofbelasting worden gereduceerd. De PAS brengt daartoe in beeld wat de bijdrage van verschillende sectoren op verschillende niveaus aan de geleidelijke daling van de stikstofdepositie is. De PAS moet helderheid brengen in de regels waarmee natuur en economie in de genoemde gebieden met elkaar in evenwicht worden gebracht.

Het ministerie van Economische Zaken heeft het Landbouw Economisch Instituut (LEI Wageningen UR) gevraagd om de sociaaleconomische effecten van de PAS te evalueren. Deze evaluatie is in samenwerking met het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) uitgevoerd. De werkwijze in het onderzoek is gebaseerd op een maatschappelijke kosten-batenanalyse, maar de effecten zijn alleen kwalitatief beschreven.

Volgens de onderzoekers van LEI en PBL nemen de NOx-emissies tussen 2007 en 2020 met het vastgestelde beleid en gematigde economische groei af met bijna 40 procent. Het aanscherpen van de prestatienorm bij de NOx-emissiehandel naar 40 g/GJ in 2010 en 37 g/GJ in 2013 zorgt voor een afname of beperking van de groei van de emissies in de industrie, energiesector en de raffinaderijen. Ook het besluit emissie-eisen middelgrote stookinstallaties (BEMS), dat 1 april 2010 in werking is getreden, zorgt voor een afname van emissies in deze sectoren en de glastuinbouw. Door de duidelijkheid die met het PAS wordt gecreëerd moeten de administratieve lasten voor het bedrijfsleven afnemen en de investeringsbereidheid toenemen. Tot 2020 zou de PAS-aanpak niet moeten leiden tot extra kosten.

Volgens het rapport is er dus goed nieuws voor de industrie als geheel omdat de emissies van NOx afnemen, maar omdat de stikstofbelasting in tegenstelling tot bijvoorbeeld CO2-emissie een lokaal of regionaal effect heeft, geldt dit goede nieuws niet noodzakelijkerwijs voor de vergunningverlening aan een individueel bedrijf dat dicht bij een Natura 200 gebied is gelegen.

Bron: VEMW, 9 juli 2013