9 november 2011

Gebiedsgericht grondwaterbeheer: kansen verzilveren en bedreigingen ondervangen

In een aantal gebieden in Nederland zijn grondwaterverontreinigingen zo complex dat een gevalsgerichte aanpak nagenoeg niet meer mogelijk is. De verontreiniging heeft zich meestal verspreid over een groot gebied en is veelal veroorzaakt door een groot aantal bronnen waardoor de betrokken gevallen van verontreiniging niet kunnen worden afgebakend. Bij gebrek aan duidelijkheid daarover is een aanpak op grond van de Wet Bodembescherming (Wbb), die uitgaat van een gevalsgerichte aanpak, praktisch niet of slechts zeer moeizaam uitvoerbaar. Een gebiedsgerichte aanpak kan dan uitkomst bieden. Daarbij staat niet langer de traditionele manier van saneren centraal, maar het beheersen van meerdere gevallen van verontreiniging. Om gebiedsgericht grondwaterbeheer mogelijk te maken wordt de Wbb gewijzigd. Het wetsvoorstel gebiedsgericht grondwaterbeheer is eerder door de Staatssecretaris ondertekend en wordt op zeer korte termijn aan de Tweede Kamer aangeboden.

Industriële winningen voor menselijke consumptie
Voor de zakelijke watergebuikers die grondwater winnen is dit goed nieuws. Een gebiedsgerichte aanpak leidt tot lagere maatschappelijke kosten en is bovendien gericht op de bescherming van kwetsbare objecten, zoals de intrekgebieden van grondwaterwinningen bestemd voor menselijke consumptie. Hierbij is wel van belang dat zakelijke watergebruikers als belanghebbende vroegtijdig aanhaken in het planproces. VEMW roept bestuursorganen die het initiatief nemen om te komen tot een gebiedsgerichte aanpak in een bepaald gebied dan ook op om zakelijke watergebruikers zo vroeg mogelijk in het proces te betrekken opdat gebruik kan worden gemaakt van de innovatiekracht van de bedrijven en hun stem duidelijk doorklinkt in het uiteindelijke plan van aanpak. Er staat immers veel op het spel: voldoende water van excellente kwaliteit is van groot belang voor bijvoorbeeld bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie.

Bodemenergiesystemen
Het wetsvoorstel is primair gericht op het verbeteren van de grondwaterkwaliteit in het gebied. Het dient er daarnaast ook toe bij te dragen dat kansen die de ondergrond biedt worden benut. In dit kader wordt nogal eens gewezen op het gebruik van bodemenergiesystemen zoals Warmte- en Koude Opslag (WKO). WKO is een duurzame techniek waarmee energie uit de bodem kan worden gewonnen. Bij WKO wordt gebruik gemaakt van de warmte die van nature aanwezig is in de bodem en het grondwater. VEMW ziet de kansen en mogelijkheden van WKO maar wijst ook op de risico’s van de toepassing ervan. WKO leidt doorgaans tot grote grondwaterbewegingen (bijvoorbeeld als gevolg van het doorboren van kleilagen) waardoor ook de verspreiding van grondwaterverontreinigingen wordt beïnvloed. Voorts kan WKO leiden tot de introductie van milieuvreemde stoffen die kunen weglekken in de ondergrond. VEMW heeft bij de totstandkoming van de AmvB Bodemenergiesystemen, tezamen met de Vereniging Industriewater, gepleit voor een zorgvuldige toepassing van deze systemen en een adequate bescherming van industriële winningen voor menselijke consumptie. Dit heeft er onder meer toe geleid dat de positie van deze winningen in de AMvB is versterkt. Tot slot pleit VEMW voor meer onderzoek op dit gebied.

Bron: VEMW, 9 november 2011