Van energietransitie naar industrietransitie

Samen naar 95% minder broeikasgasuitstoot door industriële vernieuwing

De overgang naar een koolstofarme energievoorziening kent grote uitdagingen, en kan alleen verwezenlijkt worden wanneer tegelijkertijd economische structuur en concurrentiekracht bevorderd worden. Zakelijke energiegebruikers vervullen een sleutelrol om groei én duurzaamheid mogelijk te maken. Daarom is VEMW actief betrokken bij de discussie over de energietransitie. 

VEMW is één van de ondertekenaars van het SER Energieakkoord voor duurzame groei. Ook is VEMW nauw betrokken bij de uitvoering van de afspraken in dit akkoord, bijvoorbeeld met betrekking tot de verbetering van het CO2-emissiehandelssysteem.

In de zomer van 2016 heeft VEMW met haar leden een concreet plan ontwikkeld, Samen op weg naar minder, dat omschrijft hoe energie-intensieve bedrijven de CO2-uitstoot met 80 tot 95% kunnen reduceren in 2050. De industrie biedt de overheid hiermee een partnership aan, waarin de industrie zich richt op het investeren, en de overheid zich richt op het faciliteren. Het plan vormde input voor de Energiedialoog. Op donderdag 16 juni 2016 werd het voorstel aangeboden aan het ministerie van EZ.

In navolging daarvan, presenteerde VEMW in het voorjaar van 2017 een uniek voorstel aan de overheid waarmee concrete beslissingen kunnen worden genomen in de transitie van de industrie naar innovatieve, moderne en nagenoeg CO2-vrije bedrijvigheid. Het voorstel getiteld Decisions on the industrial energy transition (Nederlandstalige samenvatting) is gebaseerd op onderzoek van consultancybureau McKinsey & Company (dit rapport kunt u desgewenst opvragen bij VEMW, Thessa de Ridder, via desk[at]vemw.nl). Volgens het voorstel kan de industrie, met actieve betrokkenheid van de overheid, een achttal tastbare maatregelen nemen waarmee zij de CO2-emissie in de periode tot 2050 95% reduceert. 

VEMW is een van de deelnemers aan de Overlegtafel Energievoorziening. Aan de Overlegtafel spreken Energie-Nederland, Netbeheer Nederland, Duurzame Energie-Koepel, Natuur en Milieu, VEMW, ODE-Decentraal, Gasunie en het ministerie van Economische Zaken (als toehoorder) over de toekomst van het energiesysteem. Recent publiceerde de overlegtafel het rapport 'nieuwe spelregels voor een duurzaam en stabiel energiesysteem'.

Ook is VEMW onderdeel van de Denktank Vernieuwing Energiemarkt. Samen met Alliander, APX, DE Koepel, Eneco, EnergieNL, E.On, GasTerra, Gasunie, ministerie van Economische Zaken, Natuur & Milieu, Netbeheer NL, TenneT en Universiteit van Amsterdam wordt nagedacht over hoe de effecten van technische en beleidsmatige ontwikkelingen zijn in te schatten. Samen wordt getracht om belangen te benoemen, mogelijke oplossingen qua marktregels te doordenken op bedoelde en onbedoelde effecten zonder stelling in te nemen. De zichtlijn is voorbij 2020, tot 2030.

VEMW adviseert haar leden over duurzaamheid. Zakelijke energie- en watergebruikers kunnen bij VEMW terecht met vragen over energie- en waterbesparing en het reduceren van emissies. Maar bijvoorbeeld ook met vragen over het produceren of inkopen van duurzame energie.

Energietransitie

De energievoorziening gaat veranderen. De doelstellingen voor 2020 en 2023 leiden ertoe dat een groot deel van onze energie duurzaam opgewekt wordt. Zo zal in 2023 meer dan 40% van de elektriciteit uit niet-regelbare bronnen komen. Ook is er een toenemende vraag naar duurzaam gas en zal de vraag naar warmte anders ingevuld moeten worden.

De Europese Raad heeft in oktober 2014 de Europese klimaat- en energiedoelen voor 2030 vastgesteld: 40% minder CO2 ten opzichte van 1990, 27% duurzame energie en 27% energiebesparing. Voor de lange termijn ligt er zelfs een Europese ambitie om uiterlijk in 2050 een volledig duurzame energievoorziening te realiseren. Dat betekent: de ingezette energietransitie zet na 2023 onverminderd door.

In 2015 vroeg het ministerie van Economische Zaken aan de Raad voor de Leefomgeving en infrastructuur (Rli) om advies uit te brengen over de trends en ontwikkelingen voor de energievoorziening in Nederland op middellange termijn, en de beleidsopgaven richting 2035 in Nederlands, Europees en internationaal verband. VEMW heeft de RLi haar zienswijze over het energieadvies 2050 gestuurd. Het RLI Energieadvies werd in september 2015 gepubliceerd.

Mede op basis hiervan presenteerde het ministerie van EZ haar beleidsplannen voor de komende jaren met betrekking tot energie, in de vorm van het Energierapport: Transitie naar duurzaam. In dit rapport werden de hoofdlijnen van het toekomstig energiebeleid voor de periode tot 2050 geschetst.

In de Energiedialoog, een dialoog tussen het ministerie van EZ en bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbende partijen in en rond de energievoorziening, werden deze hoofdlijnen uitvoerig besproken. Ook VEMW nam actief deel aan de dialoog. Doel hiervan was in een periode van drie maanden door een breed maatschappelijke dialoog te komen tot een beleidsagenda voor het energie- en klimaatbeleid na 2023.

De uitkomsten van de Energiedialoog vormden de bouwstenen voor de Energieagenda. Met deze
agenda heeft het kabinet een helder en ambitieus perspectief geschetst voor de energietransitie richting 2030 en 2050.