Prijsvorming op de gasmarkt

De rol van gashandelsplaatsen

Als zakelijk gasafnemer handelt u mogelijk zelf op de gasmarkt. Meer waarschijnlijk koopt u gas in via uw leverancier. Ook in dat laatste geval is het van belang te weten hoe die markt is ingericht en hoe prijzen tot stand komen. In Nederland verloopt de gashandel sinds 2003 via de Nederlandse gasmarktplaats TTF (Title Transfer Facility). Producenten verkopen hier hun gas aan leveranciers, al dan niet met tussenkomst van handelaren, brokers en dergelijke. De leveranciers voorzien de consument (zakelijk en huishoudens) van gas. Handelsplaatsen bestaan nog maar sinds 2000. Voor die tijd volgde de gasprijs de olieprijs en was van marktwerking geen sprake.

VEMW wilt dat u, de zakelijke gasgebruiker een eerlijke, doelmatige prijs betaalt voor een kwalitatief betrouwbaar product. De resultaten (prijzen voor relevante producten) die de handelsplaatsen genereren houden we voor u bij in de Stemming. Daarnaast kunt u deelnemen aan de jaarlijkse VEMW Benchmark. Die benchmark vergelijkt uw energie inkoopkosten met die van – anonieme – andere, vergelijkbare, zakelijke energiegebruikers (VEMW-leden). 

De Nederlandse gasmarktplaats TTF
Het TTF heeft meerdere loketten:

  • gasbeurs ICE-Endex (voorheen APX-ENDEX):
    • spotmarkt (vh. APX) en
    • termijnmarkt (vh. ENDEX)
    Hier is de beurs de centrale wederpartij. De tegenpartij is anoniem. De wederpartij neemt geen risico op zich.
  • bilaterale handel over-the-counter (OTC). De OTC-handel kent twee partijen die niet anoniem handelen. De wederpartij loopt wèl risico. De manier van handelen is continu, dat wil zeggen kan ieder moment van de dag en week plaatsvinden.

Overige handelsplaatsen
Binnen de geharmoniseerde Noordwest-Europese gasmarkt bestaan sinds 2000 een aantal handelsplaatsen. De veruit grootste en meest liquide in de EU is het National Balancing Point (NBP, VK). Het TTF in Nederland is de belangrijkste op het Europese vasteland. Andere belangrijke handelsplaatsen zijn Zeebrugge (Bel), Gaspool en EEX (Dui), Powernext (Fr) en Baumgarten (Oos). Die laatste is van belang omdat die op het kruispunt van veel upstream pijpleidingen ligt. Pijpleidingen die gas uit het Oosten (Rusland) en zuiden (Italië/Algerije) aanvoeren naar de EU.

Dè wereldhandelsplaats voor gas is de Henry Hub in de Verenigde Staten (Louisiana). De gasprijs op deze hub wordt door veel spelers die gas inkopen of verkopen gebruikt als referentie/indicator.

Door het gekozen marktmodel is voor de Nederlandse gasgebruiker het TTF de handelsplaats. De prijzen op deze handelsplaatsen zijn gecorrelleerd met de prijzen op andere – Europese – handelsplaatsen (m.n. NBP). Leden lezen hieronder meer over de ontwikkeling van het marktmodel, waarbij de handelsplaatsen een centrale rol spelen. 


Leden lezen na inloggen meer over het Marktmodel.

Login