Functies elektriciteitsnet

Het net als toegangspoort tot de markt

Het elektriciteitsnetwerk is de ruggengraat van de elektriciteitsvoorziening. De verschillende functies van het net zijn voor u uiterst relevant. VEMW is betrokken bij de totstandkoming van wet- en regelgeving ten aanzien van de elektriciteitsnetten. VEMW zet zich daarnaast in voor behoud van een hoge betrouwbaarheid en goede spanningskwaliteit van het net.

Functies
Het elektriciteitsnet heeft verschillende functies:

  • Transporteren
  • Distribueren
  • Import en Export
  • Toegang tot de markt
  • Balanshandhaving

Transport
De landelijke netbeheerder transporteert elektriciteit vanaf de bron (opwekking) naar grote zakelijke gebruikers en de regionale distributienetten. Transport vindt plaats op de hoogspanningsnetten om zoveel mogelijk netverlies te voorkomen. Landelijk netbeheerder TenneT is verantwoordelijk voor het transport van elektriciteit

Distributie
Distributie van elektriciteit is het verspreiden van elektriciteit vanaf het hoogspanningsnet of decentrale opwekkingspunten naar eindafnemers. Deze taak is in Nederland neergelegd bij de regionale netbeheerders.

Import en Export
Door middel van het elektriciteitsnet en de verbindingen met het buitenland is het mogelijk om elektriciteit te importeren en te exporteren. Door het systeem van marktkoppeling wordt grenscapaciteit impliciet toegewezen aan de dag-vooruitmarkt en wordt maximaal gebruik gemaakt van import en exportmogelijkheden. Voor de termijnmarkt kunnen marktpartijen op een veiling grenscapaciteit kopen.

Congestiemanagement
TenneT is verplicht om alle elektriciteitsproducenten op het elektriciteitsnet aan te sluiten en hun geproduceerde elektriciteit te transporteren. Daarvoor moet het net wel toegerust zijn. De netten worden daarom flink uitgebreid. Als de bouw van nieuwe centrales eerder klaar is dan de uitbreiding  van het net, kan het voorkomen dat er in een regio congestie op het net ontstaat. Om deze file op het net op te lossen wordt congestiemanagement toegepast.

Voor zakelijke elektriciteitsgebruikers heeft congestiemanagement belangrijke gevolgen:

  • De kosten voor het ontlasten van het net worden doorberekend aan alle verbruikers van elektriciteit;
  • Wanneer u zich bevindt in een congestiegebied kan TenneT u vragen om (vrijwillig of verplicht) aan te geven welke vergoeding u wilt voor op- of afregelen en gelden strengere regels voor het afwijken van uw programma.

Toegang tot de markt
Met de liberalisering van de energiemarkt zijn productie, levering en transport van elektriciteit van elkaar gescheiden. U heeft als zakelijke gebruiker van elektriciteit toegang tot het hele elektriciteitsnetwerk en daarmee tot de elektriciteitsmarkt. U kunt elektriciteit kopen bij wie u wilt en voor de prijs die u met uw wederpartij overeenkomt. Zonder onbelemmerde toegang van derden tot het netwerk is marktwerking onmogelijk.

Balanshandhaving
Elektriciteit is moeilijk op te slaan en is niet op voorraad aanwezig. Om een continue levering van elektriciteit te garanderen, moeten vraag en aanbod dan ook 24 uur per dag en 7 dagen per week in balans zijn. Landelijk netbeheerder TenneT is daarvoor verantwoordelijk en heeft verschillende instrumenten tot zijn beschikking om daarvoor te zorgen:

  • Regelvermogen (Frequentie gestuurd; direct)
  • Reservevermogen (op afroep; < 15 minuten)
  • Noodvermogen (op afroep; >15 minuten)

Als zakelijke gebruiker kunt u een bijdrage leveren aan de stabiliteit van het net tegen een aantrekkelijke vergoeding. Voor meer informatie hierover kunt u contact opnemen met VEMW.

Programmaverantwoordelijkheid
Om ervoor te zorgen dat het net in balans is heeft iedere afnemer de verantwoordelijkheid om programma's voor productie, transport en verbruik van elektriciteit op te stellen, in te dienen en zich overeenkomstig deze programma's te gedragen. Deze verantwoordelijkheid besteden de meeste zakelijke gebruikers van elektriciteit uit aan een zogenaamde erkende pv-partij. Wanneer u afwijkt van het ingediende programma bent u in onbalans. Daarvoor moet een vergoeding worden betaald die TenneT elk kwartier van de dag vaststelt door middel van de onbalansmarkt. Vaak zit deze vergoeding al verrekend in de elektriciteitsprijs die u met uw leverancier heeft afgesproken of betaalt u hiervoor een vaste of variabele vergoeding aan uw programmaverantwoordelijke. Soms kunt u een bijdrage leveren om het systeem weer in balans te brengen. U ontvangt dan een vergoeding van TenneT.